Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 119

Devanagari script

याज्ञवल्क्य उवाच । तदागच्छ मया सार्धं यत्र सूर्याः प्रतिष्ठिताः । मया द्वादश तेषां च कीर्तयिष्यामि चात्रतः

Transliteration

yājñavalkya uvāca | tadāgaccha mayā sārdhaṃ yatra sūryāḥ pratiṣṭhitāḥ | mayā dvādaśa teṣāṃ ca kīrtayiṣyāmi cātrataḥ

Translation

Yājñavalkya dit : « Alors viens avec moi au lieu où sont établies les images de Sūrya. Là, dès maintenant, je décrirai les douze. »

Word by Word

• याज्ञवल्क्यः: Yājñavalkya
• याज्ञवल्क्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: याज्ञवल्क्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• तद्: then
• तद्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययप्रयोगः; तदा-इत्यर्थे (then)

• आगच्छ: come
• आगच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• मया: with me
• मया: Saha (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• सार्धम्: together (with)
• सार्धम्: Saha (Accompaniment/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्धम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; सहार्थक (with/together)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (relative adverb: where)

• सूर्याः: Suns (solar forms)
• सूर्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• प्रतिष्ठिताः: established/installed
• प्रतिष्ठिताः: Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रति-स्था (धातु) → प्रतिष्ठित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; भूतकर्मणि कृदन्तः

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• द्वादश: twelve
• द्वादश: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: द्वादश (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याशब्दः; अत्र द्वितीया-बहुवचनार्थे (twelve, as count)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)

• कीर्तयिष्यामि: I will proclaim/describe
• कीर्तयिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कीर्तय् (धातु; णिजन्त)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)

• अत्रतः: from here/thereupon
• अत्रतः: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्रतः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देश/अपादानाभास (from here/thereupon)

Speaker

Yājñavalkya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvādaśa-Āditya-pratiṣṭhā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Purāṇic audience (implied); within episode: Yājñavalkya instructing Śākalya

Visual Art Cues

Scene: Yājñavalkya invites Śākalya to accompany him to a shrine precinct where twelve Sūrya images stand; the path suggests a pilgrimage walk from teaching hall to sanctum cluster.

Characters & Entities

• Yājñavalkya
• Sūrya
• Dvādaśa (twelve)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred knowledge is tied to sacred place: the teacher leads the seeker to the consecrated site and teaches through living pilgrimage-context.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A locale ‘where the Sūryas are established’ is referenced; the broader unit is Nāgarakhaṇḍa’s tīrtha-glorification, though the precise place-name is not stated in this single verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pilgrimage/going to the consecrated Sūrya-sthāna is implied, along with kīrtana (recounting) of the twelve forms/installations.