Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

सूत उवाच । अशक्तो नियमं कर्तुं सुकुमारो भवेत्तु यः । तेन तत्र प्रकर्तव्यं विख्यातं भीष्मपंचकम्

sūta uvāca | aśakto niyamaṃ kartuṃ sukumāro bhavettu yaḥ | tena tatra prakartavyaṃ vikhyātaṃ bhīṣmapaṃcakam

Sūta dit : «Celui qui ne peut accomplir la discipline entière, ou dont le corps est délicat, doit y pratiquer la célèbre observance de cinq jours appelée Bhīṣma-pañcaka.»

sūtaḥSūta
sūtaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
aśaktaḥunable
aśaktaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roota-śakta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular)
niyamama rule/observance
niyamam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootniyama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular)
kartumto perform
kartum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु) + tumun (कृदन्त)
Formतुमुनन्तम् (infinitive), कर्तुम् (to do)
sukumāraḥdelicate; tender
sukumāraḥ:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsu-kumāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular)
bhavetshould be
bhavet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
tubut; indeed
tu:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय-निपातः (but/indeed)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular)
tenaby that; therefore
tena:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental singular)
tatrathere; in that case
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
prakartavyamshould be performed
prakartavyam:
Kriya (Obligation predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootpra-kṛ (धातु) + tavya (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्तः (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगः (to be done)
vikhyātamwell-known
vikhyātam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-khyā (धातु) + ta (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; भीष्मपंचकम् इत्यस्य विशेषणम्
bhīṣmapaṃcakamthe Bhīṣma-pañcaka (five-day observance)
bhīṣmapaṃcakam:
Karma (That to be done/कर्म)
TypeNoun
Rootbhīṣma-paṃcaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Nom/Acc singular)

Sūta

Type: kshetra

Listener: assembled sages/pilgrims

Scene: Sūta, as narrator, formally announces the remedy: the renowned Bhīṣma-pañcaka, a five-day vow, to be performed there by the delicate-bodied or those unable to keep full rules.

S
Sūta
B
Bhīṣma-pañcaka

FAQs

Dharma is compassionate: when strict vows are difficult, a recognized shorter vrata may be adopted with sincerity.

The verse sits within Tīrtha-māhātmya context but does not name a specific tīrtha in this line; it frames practice “there” within the chapter’s sacred setting.

Perform the famed Bhīṣma-pañcaka—an alternative five-day observance for those unable to keep stricter niyamas.