Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

ज्ञानार्थं च भ्रमन्मर्त्यो विद्यास्थानेषु सर्वशः । सद्यो ज्ञानं सद्गुरुतो दीपार्चिरिव निर्मला

jñānārthaṃ ca bhramanmartyo vidyāsthāneṣu sarvaśaḥ | sadyo jñānaṃ sadguruto dīpārciriva nirmalā

Même si un mortel erre partout en quête de savoir, la connaissance pure jaillit aussitôt du véritable sadguru, telle la flamme sans tache d’une lampe.

ज्ञानार्थम्for (the sake of) knowledge
ज्ञानार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootज्ञान (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (purpose adverb): 'ज्ञानस्य अर्थम्' = for knowledge
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
भ्रमन्wandering, roaming
भ्रमन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'मर्त्यः' इत्यस्य विशेषणम्
मर्त्यःa mortal man
मर्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विद्यास्थानेषुin places of learning
विद्यास्थानेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विद्यायाः स्थानानि)
सर्वशःeverywhere, in all ways
सर्वशः:
Adhikarana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशस् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सद्गुरुतःfrom the true guru
सद्गुरुतः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; कर्मधारय (सद्गुरुः) + तसिल्-प्रत्ययार्थ (from the true guru)
दीपार्चिःflame of a lamp
दीपार्चिः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootदीप (प्रातिपदिक) + अर्चिस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दीपस्य अर्चिः)
इवlike
इव:
Sambandha (Comparison marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक-अव्यय (comparative particle)
निर्मलाpure, spotless
निर्मला:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्मल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'अर्चिः' इत्यस्य विशेषणम्

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya didactic narration)

Type: kshetra

Scene: A weary seeker who has wandered among many seats of learning finally sits before a serene guru; a single lamp burns with a spotless flame, symbolizing instant clarity.

S
Sadguru (true teacher)

FAQs

Scriptural roaming is secondary; direct, purifying insight is kindled by a realized teacher.

No particular tirtha is named; the verse emphasizes the ‘living tirtha’ of the sadguru in the pilgrim’s journey.

Seeking refuge in and learning from a sadguru is implied; no formal ritual act is specified.