Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

हरतीर्थमिति ख्यातं पुण्यं लोके भविष्यति । इत्युक्त्वा तां प्रणम्याथ तत्रैवांतरधीयत

haratīrthamiti khyātaṃ puṇyaṃ loke bhaviṣyati | ityuktvā tāṃ praṇamyātha tatraivāṃtaradhīyata

«Il deviendra célèbre dans le monde sous le nom de Hara-tīrtha, lieu saint de grand mérite.» Ayant ainsi parlé, il s’inclina devant elle puis disparut en ce même lieu.

हरतीर्थम्(named) Hara-tīrtha
हरतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहरतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nom./Acc., Singular); समासः—हरत् + तीर्थ (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः, नामरूपेण)
इतिthus
इति:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक-अव्यय (quotative particle)
ख्यातम्known/called
ख्यातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom./Acc., Singular); अर्थः—प्रसिद्धम् (known/called)
पुण्यम्merit; holy (thing)
पुण्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nom./Acc., Singular)
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Locative, Singular)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd person singular)
इतिthus
इति:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक-अव्यय (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having said)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)
प्रणम्यhaving bowed (to)
प्रणम्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootप्र + नम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive); अर्थः—प्रणमित्वा (having bowed)
अथthen
अथ:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereupon)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
अन्तरधीयतdisappeared
अन्तरधीयत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर् + धा (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd person singular); अर्थः—अन्तर्धानम् अकरोत् (disappeared)

Gālava (narration of Śiva’s act)

Tirtha: Haratīrtha

Type: tirtha

Listener: the unnamed female figure

Scene: Śiva proclaims: ‘It will be famed as Haratīrtha’; he bows to her and vanishes at that very spot, leaving a charged emptiness over the waterbank.

H
Hara-tīrtha
H
Hara (Śiva)

FAQs

A tīrtha becomes authoritative through divine proclamation; sacred geography is validated by Īśvara’s word and presence.

Hara-tīrtha (Haratīrtha) is explicitly named as the renowned, merit-giving sacred ford.

No new prescription is added here beyond the prior snāna teaching; this verse establishes the tīrtha’s name and fame.