Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

चातुर्मास्ये विशेषेण सर्वकाम फलप्रदम् । ब्रह्मा तु वटमाश्रित्य प्राणिनां स वरप्रदः

cāturmāsye viśeṣeṇa sarvakāma phalapradam | brahmā tu vaṭamāśritya prāṇināṃ sa varapradaḥ

Surtout durant le Cāturmāsya, cette observance accorde le fruit de tous les buts désirés. Brahmā, prenant refuge auprès du banian, devient dispensateur de grâces aux êtres vivants.

cāturmāsyein the Cāturmāsya period
cāturmāsye:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootcāturmāsya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
viśeṣeṇaespecially
viśeṣeṇa:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootviśeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; प्रकारेण
sarva-kāma-phala-pradamgranting the fruits of all desires
sarva-kāma-phala-pradam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + kāma (प्रातिपदिक) + phala (प्रातिपदिक) + prada (√dā धातु; प्रद)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st)/द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘सर्वकामफलम् ददाति’ (bestowing the fruit of all desires)
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (but/indeed)
vaṭamthe banyan tree
vaṭam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
āśrityahaving taken refuge in
āśritya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootā-śri (√śri धातु) + lyap (ल्यप्)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having resorted to)
prāṇināmof living beings
prāṇinām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootprāṇin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘brahmā’ इत्यस्य पुनरुक्त-सूचक
vara-pradaḥgiver of boons
vara-pradaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvara (प्रातिपदिक) + prada (√dā धातु; प्रद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘वरं ददाति’ (granting boons)

Unspecified (Tīrthamāhātmya narrator within Nāgarakhaṇḍa; likely a Purāṇic narrator addressing a listener)

Tirtha: Vaṭa-sthāna (Banyan sacred spot)

Type: kshetra

Scene: A vast banyan tree with aerial roots; Brahmā seated in meditation beneath it, pilgrims offering lamps and water; monsoon clouds suggest cāturmāsya; a subtle aura indicates boon-bestowing power.

B
Brahmā
V
Vaṭa (banyan tree)
C
Cāturmāsya

FAQs

Cāturmāsya is portrayed as a uniquely potent sacred season where devotion and observance quickly mature into desired spiritual and worldly fruits.

A specific named tīrtha is not stated in this verse; the focus is the sacred presence of the Vaṭa (banyan) within the broader tīrtha-glorification context.

Taking refuge in or worshipping at the banyan tree, especially during Cāturmāsya, is implied as a meritorious observance.