Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे शम्भुर्गणैः सर्वैः समावृतः । इन्द्राद्यैश्च सुरैः सर्वेः क्रोधसंरक्तलोचनः । जगाम वृषमारुह्य पुरीं चैवामरावतीम्

sūta uvāca | etasminnaṃtare śambhurgaṇaiḥ sarvaiḥ samāvṛtaḥ | indrādyaiśca suraiḥ sarveḥ krodhasaṃraktalocanaḥ | jagāma vṛṣamāruhya purīṃ caivāmarāvatīm

Sūta dit : Pendant ce temps, Śambhu (Śiva), entouré de tous ses gaṇas et accompagné d’Indra et des autres dieux, les yeux rougis par la colère, monta le Taureau et se rendit à la cité d’Amarāvatī.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अन्तरेinterval/time
अन्तरे:
Adhikarana (Time/space locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
शम्भुःŚambhu (Śiva)
शम्भुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गणैःwith the gaṇas
गणैः:
Sahakari (Association/सहकारी)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सर्वैःall
सर्वैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘गणैः’ विशेषणम्
समावृतःsurrounded
समावृतः:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + वृ (धातु) → समावृत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘surrounded’
इन्द्राद्यैःwith (those) beginning with Indra
इन्द्राद्यैः:
Sahakari (Association/सहकारी)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (इन्द्रः आदिः येषाम् = beginning with Indra)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
सुरैःwith the gods
सुरैः:
Sahakari (Association/सहकारी)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सर्वैःall
सर्वैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘सुरैः’ विशेषणम्
क्रोध-संरक्त-लोचनःwhose eyes were reddened with anger
क्रोध-संरक्त-लोचनः:
Visheshana (Qualifier of Śambhu/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रोध (प्रातिपदिक) + संरक्त (कृदन्त) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (क्रोधेन संरक्ते लोचने यस्य)
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वृषम्the bull
वृषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ + रुह् (धातु) → आरुह्य (ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (having mounted)
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (indeed/just)
अमरावतीम्Amarāvatī (Indra’s city)
अमरावतीम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootअमरावती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sūta narrator)

Listener: Ṛṣis of Naimiṣāraṇya

Scene: Śiva with eyes red from wrath, surrounded by gaṇas and accompanied by Indra and other devas, mounts Nandin (the Bull) and advances toward Amarāvatī—clouds part, banners ripple, weapons gleam.

S
Sūta
Ś
Śambhu (Śiva)
G
Gaṇas
I
Indra
D
Devas
V
Vṛṣa (Nandin)
A
Amarāvatī

FAQs

Dharma is protected when divine order mobilizes against adharma; Śiva’s presence signifies the ultimate guardianship of cosmic balance.

The broader frame is Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya in the Nāgara Khaṇḍa, though this verse itself shifts briefly to the divine city Amarāvatī.

None; the verse is narrative, setting the scene for the conflict.