Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

ततो वर्षसहस्रांते तुष्टस्तस्य महेश्वरः । प्रोवाच वरदोऽस्मीति शक्र प्रार्थय वांछितम्

tato varṣasahasrāṃte tuṣṭastasya maheśvaraḥ | provāca varado'smīti śakra prārthaya vāṃchitam

Puis, au terme de mille années, Maheśvara (Śiva), satisfait de lui, déclara : «Je suis le dispensateur des grâces. Ô Śakra, demande ce que tu désires.»

ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then/thereafter)
वर्षसहस्रान्तेat the end of a thousand years
वर्षसहस्रान्ते:
Adhikarana (Temporal locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्ष + सहस्र + अन्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘वर्षसहस्रस्य अन्तः’), पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) + तुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘महेश्वरः’ इति विशेषणम्
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
महेश्वरःMaheśvara (Śiva)
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (महा + ईश्वर), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रोवाचsaid; proclaimed
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वरदःthe boon-giver
वरदः:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootवरद (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (‘वरं ददाति’ इति), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-चिह्न (quotative particle)
शक्रO Śakra (Indra)
शक्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
प्रार्थयask; request
प्रार्थय:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अर्थ् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वाञ्छितम्the desired (boon)
वाञ्छितम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाञ्छित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (इष्ट-वस्तु)

Sūta (framing), with Śiva speaking within the narration

Tirtha: Sahasrākṣeśa

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (implied)

Scene: At the end of a millennium of worship, Mahēśvara manifests before Indra near the liṅga, radiant and compassionate, offering a boon; the shrine glows with supernatural light.

M
Maheśvara (Śiva)
Ś
Śakra (Indra)
S
Sahasrākṣeśa (contextual)

FAQs

Persevering devotion over time culminates in divine grace; Śiva responds as Varada (boon-giver).

The Sahasrākṣeśa liṅga-site within the Adhyāya 22 tīrtha-māhātmya narrative.

Implied: sustained worship/tapas over a long period; the verse records the fruition (Śiva’s boon-offer).