Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ भूयः सुस्वागतं मुने । धन्योऽहं कृतपुण्योऽहं संप्राप्तः परमां गतिम् । यत्ते पादरजोभिर्मे मूर्द्धजा विमलीकृताः

svāgataṃ te muniśreṣṭha bhūyaḥ susvāgataṃ mune | dhanyo'haṃ kṛtapuṇyo'haṃ saṃprāptaḥ paramāṃ gatim | yatte pādarajobhirme mūrddhajā vimalīkṛtāḥ

Sois le bienvenu, ô le meilleur des sages ; encore une fois, sois très bienvenu, ô muni. Je suis béni, je suis comblé de mérite ; j’ai atteint le bien suprême, car la poussière de tes pieds a purifié ma tête.

स्वागतम्welcome
स्वागतम्:
Sambodhana (Greeting/सम्बोधन-प्रयोग)
TypeNoun
Rootस्वागत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्भाषण-प्रयोग (welcome!)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative sg); अत्र चतुर्थ्यर्थे ‘to you’
मुनिश्रेष्ठO best of sages
मुनिश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः—मुनीनां श्रेष्ठः (षष्ठी-तत्पुरुष)
भूयःagain
भूयः:
Prakara (Degree/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootभूयः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरर्थक/अधिक्य (again/more)
सुस्वागतम्very welcome
सुस्वागतम्:
Sambodhana (Greeting/सम्बोधन-प्रयोग)
TypeNoun
Rootसु-स्वागत (प्रातिपदिक; उपसर्ग/उपपद)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘सु’ उपसर्गेण विशेषणम्
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
धन्यःblessed
धन्यः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहम्’ इत्यस्य विशेषणम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
कृतपुण्यःone who has done merit
कृतपुण्यः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत-पुण्य (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कृतं पुण्यं येन/कृतं पुण्यम् (कर्मधारय/बहुव्रीह्यर्थ); ‘अहम्’ इत्यस्य विशेषणम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
संप्राप्तःhave attained
संप्राप्तः:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वाक्यक्रिया-स्थाने ‘have attained’
परमाम्supreme
परमाम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘गतिम्’ इत्यस्य विशेषणम्
गतिम्state/goal
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यत्since/that
यत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् सम्बन्धबोधक (relative particle ‘since/that’)
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-एकवचन (Genitive sg)
पादरजोभिःby the dust of (your) feet
पादरजोभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाद-रजस् (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—पादस्य रजः (षष्ठी-तत्पुरुष)
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-एकवचन (Genitive sg)
मूर्द्धजाःhairs of the head
मूर्द्धजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमूर्धन्-ज (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—मूर्ध्नः जायन्ते इति (उपपद-तत्पुरुष)
विमलीकृताःhave been purified
विमलीकृताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-मलि-कृ (धातु) → विमलीकृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगः (passive sense)

Rohitāśva (addressing Mārkaṇḍeya)

Tirtha: Ayodhyā (Satyānāmikā)

Type: kshetra

Scene: Close focus on the king’s folded hands and bowed head; the sage’s feet near the foreground; a subtle aura suggests purification as the king speaks welcome twice, eyes moist with devotion.

R
Rohitāśva
M
Mārkaṇḍeya

FAQs

Contact with holiness purifies: honoring a realized sage is portrayed as a direct source of puṇya and inner cleansing.

The welcome occurs in Ayodhyā within the Sarayū tīrtha milieu, reinforcing the city’s sanctity as a meeting-ground of sages and dharma.

No formal rite is prescribed; the devotional act of honoring a sage—treating his presence as purifying—is emphasized.