Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 78

तांबूलोत्थानि छिद्राणि यथा स्युर्धनिनामिह । तानि सर्वाणि चीर्णानि त्वया राजन्नजानता । तेन वै विभवोच्छित्तिः संजाता सहसा नृप

tāṃbūlotthāni chidrāṇi yathā syurdhanināmiha | tāni sarvāṇi cīrṇāni tvayā rājannajānatā | tena vai vibhavocchittiḥ saṃjātā sahasā nṛpa

«Les failles qui naissent du tāmbūla (bétel) chez les riches—ces fautes mêmes, ô Roi, tu les as toutes commises sans le savoir. C’est pourquoi, ô souverain, la destruction de ta prospérité est survenue soudainement.»

ताम्बूलोत्थानिarisen from betel (tāmbūla)
ताम्बूलोत्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootताम्बूल + उत्थ (प्रातिपदिक); ताम्बूलात् उत्थानि
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; सप्तमी/पञ्चमी-अर्थे तत्पुरुषः (source)
छिद्राणिholes/defects
छिद्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootछिद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यथाas/just as
यथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (adverb/conjunction)
स्युःmay be/are
स्युः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
धनिनाम्of the wealthy
धनिनाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधनिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
तानिthose
तानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (तानि-विशेषण)
चीर्णानिcommitted/done
चीर्णानि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘done/committed/observed’
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रितीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
अजानताunknowingly
अजानता:
Karana (Instrument/Agent qualifier/करण)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + शतृ (कृदन्त) with नञ्-प्रत्यय (अ-)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ-प्रत्यय) ‘जानत्’ + नञ्; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (त्वया-विशेषण)
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; हेतौ (by that/therefore)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/खलु-अर्थे निपात (particle)
विभवोच्छित्तिःdestruction of prosperity
विभवोच्छित्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभव + उच्छित्ति (प्रातिपदिक); विभवस्य उच्छित्तिः
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
संजाताhas arisen/occurred
संजाता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘arisen/occurred’
सहसाsuddenly
सहसा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन

Nārada (contextual continuation to the king)

Listener: King

Scene: A king appears distressed as a sage explains the hidden ‘holes’/vulnerabilities in wealth caused by improper betel practice; visual metaphor of cracked treasure vessels or leaking pots beside royal treasury.

N
Nārada
R
rājan/nṛpa (king)
T
tāmbūla
D
dhanin (wealthy)

FAQs

Unknowing lapses still bear fruit; dharma asks for mindful living, especially for those entrusted with wealth and power.

No specific tīrtha is named in this verse; it is part of a Tīrthamāhātmya chapter that uses moral causality to frame sacred practice.

The verse implies avoidance/care regarding improper tāmbūla-related conduct; explicit prāyaścitta is asked in the following verses.