Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

Devanagari script

अस्य भावि पुनश्चाऽस्माद्दिवसान्निधनं शिशोः । षड्भिर्मासैर्न सन्देहः सत्यमेतन्मयोदितम्

Transliteration

asya bhāvi punaścā'smāddivasānnidhanaṃ śiśoḥ | ṣaḍbhirmāsairna sandehaḥ satyametanmayoditam

Translation

«Pourtant, dès ce jour même, cet enfant est voué à mourir de nouveau—dans six mois, sans aucun doute. Telle est la vérité que j’ai proclamée.»

Word by Word

• अस्य: of this (boy)
• अस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सामान्य (pronominal)

• भावि: impending, to happen
• भावि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भू (धातु) + इन् (कृत् प्रत्यय) → भाविन्/भावि (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; भविष्यत्-अर्थे (future/impending)

• पुनः: again, moreover
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• अस्मात्: from this
• अस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular)

• दिवसात्: from (this) day
• दिवसात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: दिवस (प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; पुंलिङ्ग (Masculine)

• निधनम्: death
• निधनम्: Karma/Pratijna (Object/Predicate-noun)
• Type: Noun
• Root: निधन (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग (Neuter)

• शिशोः: of the child
• शिशोः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शिशु (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; पुंलिङ्ग (Masculine)

• षड्भिः: with six
• षड्भिः: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Adjective
• Root: षट् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; सर्वलिङ्ग (numeral)

• मासैः: months (within six months)
• मासैः: Karana (Measure/Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; पुंलिङ्ग (Masculine)

• न: not, no
• न: Nishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• सन्देहः: doubt
• सन्देहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सन्देह (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; पुंलिङ्ग (Masculine)

• सत्यम्: true
• सत्यम्: Visheshana (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative adjective)

• एतत्: this (statement)
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• मया: by me
• मया: Kartr-karana (Agent expressed instrumentally/कर्ता-करण)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• उदितम्: said/uttered
• उदितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वद् (धातु) + उत्- (उपसर्ग) + क्त (कृदन्त) → उदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; एतत् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Speaker

Brāhmaṇa (unnamed seer)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mṛkaṇḍu (implied)

Visual Art Cues

Scene: A solemn seer pronounces a fixed six-month lifespan for a child; the parents/guardian listen in stunned silence, the air heavy with fate.

Characters & Entities

• brāhmaṇa
• child (śiśu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly life is uncertain; awareness of mortality urges dharmic action and reliance on the sacred.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it prepares the ground for the tīrtha-centered resolution typical of Māhātmya sections.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this line; it is a definitive prognostication.