Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 72

शंख उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । जायेतां तादृशौ हस्तौ यादृशो मे पुरा स्थितौ

śaṃkha uvāca | yadi tuṣṭo'si me deva yadi deyo varo mama | jāyetāṃ tādṛśau hastau yādṛśo me purā sthitau

Śaṅkha dit : «Si tu es satisfait de moi, ô Seigneur, et si un vœu doit m’être accordé, que mes deux mains redeviennent telles qu’elles étaient autrefois.»

शंखःŚaṅkha
शंखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशंख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Discourse (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formसम्बन्धाव्यय/शर्त-निपात (conditional particle)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta-predicative (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त; तुष् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (त्वम्)
असिyou are
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेmy/of me
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
यदिif
यदि:
Discourse (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्त-निपात
देयःto be given
देयः:
Karta-predicative (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेय (कृदन्त; दा धातु)
Formतव्यत्/यत्-प्रत्ययार्थक (gerundive: 'to be given'), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वरः)
वरःa boon
वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
जायेताम्let (them) be born/arise
जायेताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष (3rd person), द्विवचन; आत्मनेपद
तादृशौsuch (of that kind)
तादृशौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतादृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषणम् (हस्तौ)
हस्तौtwo hands
हस्तौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
यादृशौas (what kind)
यादृशौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयादृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषणम् (हस्तौ)
मेmy/of me
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
पुराformerly
पुरा:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
स्थितौwere present/standing
स्थितौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थित (कृदन्त; स्था धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषणम् (हस्तौ)

Śaṅkha

Type: kshetra

Listener: Mahēśvara (Śiva)

Scene: Śaṅkha, earnest and vulnerable, petitions Śiva for the return of his former hands—suggesting prior loss/curse/injury—while Śiva listens with composed compassion.

Ś
Śaṅkha
D
Deva (the Lord)

FAQs

True devotion seeks restoration through divine grace, acknowledging the Lord as the giver of wholeness.

The verse occurs within the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya context, pointing to a local tīrtha connected with a liṅga and a sacred water-reservoir described in the same passage.

No direct ritual is prescribed here; the verse is a boon-request that frames later tīrtha practices (snāna and pūjā) in the same adhyāya.