Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61

भर्तृयज्ञविधानेन शुद्धैः स्थानोद्भवैर्द्विजैः । भर्तृयज्ञविधिं त्यक्त्वा योऽन्येन विधिना नरः

bhartṛyajñavidhānena śuddhaiḥ sthānodbhavairdvijaiḥ | bhartṛyajñavidhiṃ tyaktvā yo'nyena vidhinā naraḥ

«Selon la règle juste du bhartṛ-yajña, il convient de l’accomplir avec des brāhmanes dvija, purs et originaires de ce lieu même. Mais l’homme qui, délaissant la procédure du bhartṛ-yajña, l’accomplit selon une autre méthode…»

भर्तृ-यज्ञ-विधानेनby the procedure of the Bhartṛ-yajña
भर्तृ-यज्ञ-विधानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक) + yajña (प्रातिपदिक) + vidhāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular); भर्तृयज्ञस्य विधानम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
शुद्धैःpure
शुद्धैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśuddha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural); विशेषण (qualifier) द्विजैः
स्थान-उद्भवैःborn from that place (local)
स्थान-उद्भवैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthāna (प्रातिपदिक) + udbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural); स्थानात् उद्भवः (पञ्चमी-तत्पुरुष)
द्विजैःby Brahmins (twice-born)
द्विजैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural)
भर्तृ-यज्ञ-विधिम्the rule of the Bhartṛ-yajña
भर्तृ-यज्ञ-विधिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक) + yajña (प्रातिपदिक) + vidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); भर्तृयज्ञस्य विधिः (षष्ठी-तत्पुरुष)
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); सम्बन्धवाचक
अन्येनby another
अन्येन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier) विधिना
विधिनाby a method/rite
विधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

Viśvāmitra (continuing instruction)

Type: kshetra

Scene: A ritual pavilion near the tīrtha: local brāhmaṇas seated in a row, darbha mats, vessels for arghya; Viśvāmitra emphasizes correct procedure while a pilgrim listens attentively.

D
Dvija (brāhmaṇa)
S
Sthānodbhava (local priests)

FAQs

Dharma is not only intention but also correct method: śrāddha must follow the prescribed vidhi and proper officiants.

The Gayākūpī-associated tīrtha setting, emphasizing that rites there should be conducted with place-native qualified brāhmaṇas.

Perform the śrāddha according to bhartṛyajña-vidhi and employ pure local (sthānodbhava) dvijas.