Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 53

ततो वास्तुपदं जग्मुः सर्वज्ञो यत्र तिष्ठति । भर्तृयज्ञो महाभागः सर्वसंदेह वारकः

tato vāstupadaṃ jagmuḥ sarvajño yatra tiṣṭhati | bhartṛyajño mahābhāgaḥ sarvasaṃdeha vārakaḥ

Ils se rendirent alors à Vāstupada, où demeurait l’Omniscient—Bhartṛyajña, le très fortuné, celui qui dissipe tous les doutes.

ततःthen / from there
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (ablatival adverb: ‘thereupon/from there’)
वास्तुपदम्the Vāstupada (place named)
वास्तुपदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवास्तु (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वास्तोः पदम्)
जग्मुःthey went
जग्मुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
सर्वज्ञःthe omniscient one
सर्वज्ञः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (सर्वः ज्ञः = all-knowing)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
तिष्ठतिstands / resides
तिष्ठति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भर्तृयज्ञःBhartṛyajña (proper name)
भर्तृयज्ञः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक) + यज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भर्तुः यज्ञः)
महाभागःvery fortunate / illustrious
महाभागः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् भागः यस्य)
सर्वसंदेहवारकःremover of all doubts
सर्वसंदेहवारकः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + संदेह (प्रातिपदिक) + वारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (सर्वसंदेहान् वारयति इति)

Narrator (contextual)

Tirtha: Vāstupada

Type: kshetra

Scene: Pilgrims (father and son) arrive at a hermitage or sacred seat named Vāstupada; Bhartṛyajña sits serene, radiating authority; the visitors bow with folded hands.

V
Vāstupada
B
Bhartṛyajña

FAQs

In dharmic confusion, one should approach a true authority who dispels doubt and restores right practice.

Vāstupada is explicitly named and honored as the place where an all-knowing doubt-dispeller resides.

The implied prescription is seeking adjudication/guidance at a sacred site and from a competent dharmic authority before undertaking severe expiation.