Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

कस्यचित्त्वथ कालस्य माघमास उपस्थिते । रात्रौ सोऽध्ययनं चक्र उपाध्यायगृहं गतः

kasyacittvatha kālasya māghamāsa upasthite | rātrau so'dhyayanaṃ cakra upādhyāyagṛhaṃ gataḥ

Puis, à un certain moment, lorsque le mois de Māgha fut arrivé, il se rendit chez son maître et étudia durant la nuit.

कस्यचित्of some (person/thing)
कस्यचित्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकस्यचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; अनिश्चित-विशेषणार्थक सर्वनाम (indefinite pronoun)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
अथthen/now
अथ:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formनिपात (particle), आरम्भ/अनन्तरार्थक (then/now)
कालस्यof time/after some time
कालस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
माघमासेin the month of Māgha
माघमासे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमाघमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—माघस्य मासः (षष्ठी-तत्पुरुष)
उपस्थितेwhen (it) had arrived
उपस्थिते:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउपस्थित (√स्था (धातु) + उपसर्ग उप + क्त)
Formकृत्प्रत्ययान्त (क्त-प्रत्यय), सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; पुंलिङ्गे माघमासे विशेषणम्; अर्थः—प्राप्ते/आगते (having arrived)
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana (Time-locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (locative adverbial)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अध्ययनम्study/recitation
अध्ययनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअध्ययन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
चक्रdid/performed
चक्र:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
उपाध्यायगृहंthe teacher's house
उपाध्यायगृहं:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootउपाध्याय + गृह (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—उपाध्यायस्य गृहं (षष्ठी-तत्पुरुष)
गतःhaving gone
गतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगत (√गम् (धातु) + क्त)
Formकृत्प्रत्ययान्त (क्त-प्रत्यय) भूतकर्मणि/भूतकालिक-कर्तरि प्रयोगः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सः इति कर्तरि विशेषणम्

Sūta (continuing narration)

Scene: A young student, wrapped in a simple cloth, walks through a quiet Māgha night toward his guru’s house; a small oil lamp glows as palm-leaf manuscripts are read in a hushed courtyard.

M
Māgha
U
Upādhyāya
P
Parāvasu (implied)

FAQs

Dharma is cultivated through disciplined learning and reverence toward the teacher, especially in auspicious sacred times like Māgha.

No site is named in this verse; it marks sacred time (Māgha) within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya narrative.

No explicit prescription; it mentions adhyayana (study/recitation) undertaken during Māgha.