Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 122

एवमुक्त्वा विसृज्याथ तान्विप्रान्पार्थिवोत्तमाः । तां च कन्यां समादाय ततश्चांतःपुरं ययौ

evamuktvā visṛjyātha tānviprānpārthivottamāḥ | tāṃ ca kanyāṃ samādāya tataścāṃtaḥpuraṃ yayau

Après avoir ainsi parlé, le meilleur des rois congédia ces brahmanes ; puis, prenant la jeune fille avec lui, il se rendit aux appartements intérieurs du palais.

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषण (indeclinable adverb: ‘thus’)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु) → उक्त्वा (क्त्वान्त कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वक्रिया (having said)
विसृज्यhaving dismissed
विसृज्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootvisṛj (वि+सृज् धातु) → विसृज्य (क्त्वान्त कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया (having dismissed/released)
अथthen
अथ:
Sambandha-bodhaka (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/अनन्तरार्थक (indeclinable particle: then)
तान्those
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); बहुवचन (plural)
विप्रान्Brahmins
विप्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvipra (विप्र प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); बहुवचन
पार्थिवोत्तमाःthe best of kings
पार्थिवोत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpārthiva + uttama (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुषार्थः ‘पार्थिवेषु उत्तमाः’ (best among kings)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन
and
:
Samuccaya (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction: and)
कन्याम्the maiden
कन्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkanyā (कन्या प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन
समादायhaving taken
समादाय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ā-√dā (सम्+आ+दा धातु) → समादाय (क्त्वान्त कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया (having taken)
ततःthereupon
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/काल-देशसूचक (indeclinable: then/from there)
and
:
Samuccaya (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
अन्तःपुरम्the inner palace
अन्तःपुरम्:
Karma (Goal as object/गन्तव्य-कर्म)
TypeNoun
Rootantaḥpura (अन्तःपुर प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन; तत्पुरुष (अन्तः + पुर) ‘inner palace/seraglio’
ययौwent
ययौ:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (या धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन; परस्मैपद

Narrator (contextual Purāṇic narration; likely Sūta)

Type: kshetra

Scene: A king, having addressed seated brāhmaṇas, dismisses them respectfully; he then takes a veiled maiden by the hand and proceeds through palace gates into the antaḥpura, attendants following.

Ā
Ānarta
B
Brāhmaṇas
R
Ratnāvatī

FAQs

Purāṇic narratives model orderly dharma: honoring the worthy, concluding the audience properly, and acting with decorum.

This is part of the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya narrative setting.

None; it is a narrative transition describing dismissal of brāhmaṇas after discourse.