Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

औदुम्बरं ततो दण्डं पुलस्त्योऽस्मै समाददे । एणशृंगान्वितं चर्म मन्त्रवद्विजसत्तमाः

audumbaraṃ tato daṇḍaṃ pulastyo'smai samādade | eṇaśṛṃgānvitaṃ carma mantravadvijasattamāḥ

Puis Pulastya lui remit un bâton de bois d’udumbara ; et les plus éminents des deux-fois-nés, avec des mantras, offrirent aussi une peau de daim munie de cornes.

औदुम्बरम्(made of) udumbara wood
औदुम्बरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootऔदुम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषणम् (दण्डम् इति विशेष्यस्य)
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (क्रम/अनन्तरार्थे)
दण्डम्staff
दण्डम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (सामान्य-प्रयोग), चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
समाददेgave, bestowed
समाददे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः सम्+आ
एणशृङ्गान्वितम्provided with deer-horns
एणशृङ्गान्वितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएण-शृङ्ग-अन्वित (प्रातिपदिक; एण + शृङ्ग + अन्वित)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (चर्म इति विशेष्यस्य); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (एणस्य शृङ्गेण अन्वितम्)
चर्मskin, hide
चर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मन्त्रवत्with mantras, ritually
मन्त्रवत्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमन्त्रवत् (अव्यय/तद्धितान्त)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (मन्त्रेण सह/मन्त्रपूर्वकं इत्यर्थे)
द्विजसत्तमाःthe best of the twice-born (brahmins)
द्विजसत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज-सत्तम (प्रातिपदिक; द्विज + सत्तम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानां सत्तमाः)

Sūta (continuing narration)

Scene: Pulastya, serene and authoritative, hands over an udumbara staff and a horned deer-hide to the initiate; nearby brāhmaṇas chant mantras beside a simple ritual setting.

P
Pulastya
D
Dvijas (Brahmins)
U
Udumbara (wood)
D
Deer-hide (carma)

FAQs

Dharma is upheld through lineage and rite: sages and dvijas transmit consecrated implements with mantra-sanction.

The narrative belongs to the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya cycle in the Nāgara Khaṇḍa.

Receiving and consecrating ritual implements—udumbara staff and deer-hide—through mantra in preparation for yajña.