Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

Devanagari script

ब्रह्मापि परमं तोषं गत्वा नारदमब्रवीत् । सावित्रीमानय क्षिप्रं येन गच्छामि मण्डपे

Transliteration

brahmāpi paramaṃ toṣaṃ gatvā nāradamabravīt | sāvitrīmānaya kṣipraṃ yena gacchāmi maṇḍape

Translation

Brahmā aussi, rempli d’une joie suprême, dit à Nārada : «Amène vite Sāvitrī, afin que je me rende au pavillon du sacrifice».

Word by Word

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपेक्षाबोधक (also/even)

• परमम्: supreme/great
• परमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम् (तोषम्)

• तोषम्: delight/satisfaction
• तोषम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• गत्वा: having attained/gone to
• गत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + त्वा
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिकक्रिया—'having gone/attained'

• नारदम्: Nārada
• नारदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• अब्रवीत्: said/spoke
• अब्रवीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/इम्परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सावित्रीम्: Sāvitrī
• सावित्रीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सावित्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• आनय: bring
• आनय: Kriya (Command/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: आ + नी (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• क्षिप्रम्: quickly
• क्षिप्रम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्षिप्र (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचनप्रयोगः (adverbial accusative)

• येन: so that
• येन: Hetu/Upaya (Means/हेतु-उपाय)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; उपाय/हेतुवाचक—'so that/by which'

• गच्छामि: I go
• गच्छामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट्, उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• मण्डपे: in/to the pavilion
• मण्डपे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मण्डप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

Speaker

Sūta (reporting Brahmā’s words)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā, radiant with joy, instructs Nārada to quickly bring Sāvitrī; the yajña pavilion stands ready with banners and fire-altar, attendants poised.

Characters & Entities

• Brahmā
• Nārada
• Sāvitrī
• Maṇḍapa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Yajña is a disciplined, relational rite—participants and proper order matter, reflecting harmony in sacred action.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The kṣetra’s yajña-maṇḍapa (sacrificial pavilion) is highlighted as the focal sacred space for the rite in this Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Summoning Sāvitrī to the maṇḍapa indicates the necessity of the appropriate consort/participant for completing the yajña protocol.