Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

पंचेष्टिकामयं वापि यः कुर्याद्धरमन्दिरम् । तस्य तन्नाशमायाति तमः सूर्योदये यथा

paṃceṣṭikāmayaṃ vāpi yaḥ kuryāddharamandiram | tasya tannāśamāyāti tamaḥ sūryodaye yathā

Même si l’on bâtit un temple de Hara (Śiva) mû par les cinq élans du désir, cette souillure même est détruite pour lui, comme l’obscurité s’évanouit au lever du soleil.

पञ्चेष्टिकामयम्made of five bricks
पञ्चेष्टिकामयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + इष्टिका (प्रातिपदिक) + मयट् (तद्धित)
Formतत्पुरुष-समासः (पञ्च इष्टिकाः—ताभिः मयम्/निर्मितम्); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘हरमन्दिरम्’ इत्यस्य विशेषणम्
वाor
वा:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्ययम् (or)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (even/also)
यःwhoever
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्ध-सर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
कुर्यात्should make
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
हरमन्दिरम्temple of Hara (Śiva)
हरमन्दिरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक) + मन्दिर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (हरस्य मन्दिरम्); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; पुं/नपुंसक-प्रयोगः
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘नाशम्’ इत्यस्य विशेषणम्
नाशम्destruction
नाशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आयातिcomes / arrives
आयाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + या (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
तमःdarkness
तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सूर्योदयेat sunrise
सूर्योदये:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + उदय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (सूर्यस्य उदयः); पुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्तिः (Locative/अधिकरण), एकवचनम्
यथाjust as
यथा:
Sambandha (Comparison marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम् (comparative: as/like)

Brahmā (contextual continuation)

Type: kshetra

Listener: Yājñavalkya

Scene: A Śiva temple rises at dawn; rays of the sun flood the scene as darkness retreats. A devotee offers the first lamp and water to the liṅga; shadowy stains dissolve, illustrating sin’s destruction.

Ś
Śiva (Hara)
H
Hara-mandira (Śiva temple)

FAQs

Offering sacred service to Śiva (such as building His temple) has transformative power that can purify even mixed motives.

The statement supports the kṣetra’s power; the named kṣetra associated with Hāṭakeśvara is highlighted in the following verses.

Constructing a Hara-mandira (Śiva temple), presented as a potent act of purification.