Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 170›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

सूत उवाच । तथान्यदपि संजातमाश्चर्यं यदभूद्द्विजाः । विश्वामित्रेण सा शक्तिर्वसिष्ठाय विसर्जिता

Transliteration

sūta uvāca | tathānyadapi saṃjātamāścaryaṃ yadabhūddvijāḥ | viśvāmitreṇa sā śaktirvasiṣṭhāya visarjitā

Translation

Sūta dit : Ô sages deux-fois-nés, un autre prodige advint encore : Viśvāmitra lança contre Vasiṣṭha cette puissance divine, telle une arme sacrée.

Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तथाthus/also
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (thus/so)
अन्यत्another (thing)
अन्यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
संजातम्arisen/occurred
संजातम्:
Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अन्यत्’ इत्यस्य विशेषणम्
आश्चर्यम्a wonder
आश्चर्यम्:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘अन्यत्’ इत्यस्य विशेषणवत् अपि
यत्which
यत्:
Karta (Relative/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun: which)
अभूत्happened/was
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfective past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बोधनार्थे अपि (vocative sense)
विश्वामित्रेणby Viśvāmitra
विश्वामित्रेण:
Karana/Karta (Agent/Instrument/करण/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
साthat
सा:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘शक्तिः’ इत्यस्य विशेषणम्
शक्तिःpower/weapon (śakti)
शक्तिः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वसिष्ठायto Vasiṣṭha
वसिष्ठाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
विसर्जिताwas discharged/sent forth
विसर्जिता:
Kriya (Predicate/क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-√सृज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भाव (having been discharged/sent)
Speaker

Sūta

Skanda Dialogue

Listener: Dvāija-sages

Visual Art Cues

Scene: A dramatic scene: Viśvāmitra, radiant with ascetic fire, releases a blazing astric force toward Vasiṣṭha, who stands calm, protected by brahma-tejas; surrounding sages watch in astonishment.

Characters & Entities
S
Sūta
V
Viśvāmitra
V
Vasiṣṭha
Ś
Śakti (weapon/power)

FAQs

Even conflicts among great figures become instruments through which tīrthas manifest and dharma is ultimately upheld.

The Dhārā tīrtha setting within Hāṭakeśvara-kṣetra, whose origin is linked to the Viśvāmitra–Vasiṣṭha narrative.

None in this verse; it introduces the origin narrative that grounds later prescriptions like bathing and darśana.

←Previous Verse
Next Verse→