Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

स तां संवीक्षते यावत्सर्वावयवशोभनाम् । तावत्कामशरैर्व्याप्तः कर्तव्यं नाभ्यविंदत

sa tāṃ saṃvīkṣate yāvatsarvāvayavaśobhanām | tāvatkāmaśarairvyāptaḥ kartavyaṃ nābhyaviṃdata

Tandis qu’il la contemplait—rayonnante en chacun de ses membres—il fut aussitôt transpercé par les flèches de Kāma, et ne sut plus ce qu’il convenait de faire.

सःhe
सः:
Karta (subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ताम्her
ताम्:
Karma (object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
संवीक्षतेlooks at; observes
संवीक्षते:
Kriya (action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-वीक्ष् (धातु)
Formलट् (वर्तमानकाल), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
यावत्as long as; while
यावत्:
Adhikarana (temporal context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय (यावत्तावत्-सम्बन्धे) = correl. indeclinable ‘as long as/while’
सर्वावयवशोभनाम्beautiful in all her limbs
सर्वावयवशोभनाम्:
Visheshana (qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + अवयव + शोभन (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः) ‘सर्वेषु अवयवेषु शोभना’; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘ताम्’ इत्यस्य विशेषणम्
तावत्then; at that time
तावत्:
Adhikarana (temporal context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formअव्यय (तावत्तावत्-सम्बन्धे) = ‘then/thereupon’
कामशरैःby the arrows of desire (Cupid)
कामशरैः:
Karana (instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाम + शर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (षष्ठी) ‘कामस्य शराः’; पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
व्याप्तःpervaded; overwhelmed
व्याप्तः:
Visheshana (qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-आप् (धातु) → व्याप्त (कृदन्त)
Formकृदन्तः—क्त (भूतकर्मणि) = past participle; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘सः’ इत्यस्य विशेषणम्
कर्तव्यम्what should be done; duty
कर्तव्यम्:
Karma (object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृ (धातु) → कर्तव्य (कृदन्त)
Formकृदन्तः—तव्यत् (कर्तव्यता/obligation); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
not
:
Sambandha (negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध) = negation particle
अभ्यविन्दत्found; realized
अभ्यविन्दत्:
Kriya (action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-विद् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/इम्पर्फेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Sūta

Type: kshetra

Scene: A man gazes at the princess; invisible arrows of Kāma strike him, shown as floral shafts or subtle aura; his posture shifts from composure to stunned hesitation.

S
Sūta
Ṛcīka
K
Kāma

FAQs

Even ascetics can be tested by desire; the narrative frames self-mastery as essential to Dharma, especially in sacred spaces.

The episode unfolds at the Kauśikī river tīrtha, reinforcing the Mahātmya’s sacred setting.

None explicitly; it depicts an inner trial that follows ritual purity.