Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

ऋषय ऊचुः । तामसो यस्त्वया प्रोक्तः सिद्धिमार्गो महामते । अनर्हो ब्राह्मणेन्द्राणां श्रोत्रियाणां विशेषतः

ṛṣaya ūcuḥ | tāmaso yastvayā proktaḥ siddhimārgo mahāmate | anarho brāhmaṇendrāṇāṃ śrotriyāṇāṃ viśeṣataḥ

Les sages dirent : «Ô grand d’esprit, la voie tāmasika vers la siddhi que tu as exposée ne convient pas aux brāhmaṇas les plus éminents, et tout particulièrement aux śrotriyas, savants des Veda».

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तामसःtāmasa (of darkness/ignorance)
तामसः:
Karta (Predicate qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतामस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सिद्धिमार्गः इति विशेष्यस्य विशेषण
यःwhich
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक
त्वयाby you
त्वया:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
प्रोक्तःspoken/declared
प्रोक्तः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र-वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यः/सिद्धिमार्गः इति विशेष्यस्य विशेषण
सिद्धिमार्गःpath to attainment
सिद्धिमार्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सिद्धेः मार्गः)
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
अनर्हःunfit/unsuitable
अनर्हः:
Karta (Predicate qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनर्ह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सिद्धिमार्गः इति विशेष्यस्य विशेषण
ब्राह्मणेन्द्राणाम्of the foremost brāhmaṇas
ब्राह्मणेन्द्राणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (ब्राह्मणानाम् इन्द्राः = chiefs among brāhmaṇas)
श्रोत्रियाणाम्of learned Vedic scholars
श्रोत्रियाणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्रोत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ब्राह्मणेन्द्राणाम् इति विशेषण/विशेष्यभावेन सह
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: especially)

Ṛṣis (sages) addressing Sūta

Listener: Sūta

Scene: A circle of sages raises a respectful objection to the narrator: their faces calm but firm; palm-leaf texts and kuśa grass indicate śrotriya identity; the background suggests the kṣetra but focus is on ethical debate.

Ṛṣis
B
Brāhmaṇa
Ś
Śrotriya

FAQs

Not every ‘power-path’ is dhārmic; the learned insist that brāhmaṇas should avoid tāmasika means and seek purity-aligned liberation.

The verse is part of the same kṣetra narrative (Citreśvarīpīṭha/Hāṭakeśvara), but focuses on ethical qualification rather than geography.

A prohibition/qualification is stated: śrotriya brāhmaṇas should not follow tāmasika siddhi-mārga.