Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

तस्य स्थानस्य मध्यस्थो यस्तं पूजयते नरः । शिवरात्रौ निशीथे च पुष्पलक्षणभक्तितः । सुसिद्धिमाप्नुयात्तूर्णं स शरीरेण तत्क्षणात्

tasya sthānasya madhyastho yastaṃ pūjayate naraḥ | śivarātrau niśīthe ca puṣpalakṣaṇabhaktitaḥ | susiddhimāpnuyāttūrṇaṃ sa śarīreṇa tatkṣaṇāt

Celui qui, se tenant au cœur même de ce lieu sacré, L’adore lors de Śivarātri—à minuit—en offrant des fleurs marquées de la vraie bhakti, obtient promptement la siddhi suprême, à l’instant même, tout en demeurant dans son corps.

तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
स्थानस्यof the place
स्थानस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
मध्यस्थःstanding in the middle
मध्यस्थः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमध्यस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नरः इति विशेष्यस्य विशेषण
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
तम्him/that (liṅga/deity)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पूजयतेworships
पूजयते:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
नरःa man/person
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शिवरात्रौon Śivarātri night
शिवरात्रौ:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिवरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
निशीथेat midnight
निशीथे:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिशीथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)
पुष्पलक्षणभक्तितःthrough devotion characterized by offering flowers
पुष्पलक्षणभक्तितः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootपुष्प (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-प्रत्यय)
Formतसिलन्त-अव्यय (Ablatival adverb ‘-from/through’); षष्ठी/कर्मधारय-समासार्थ: ‘पुष्पलक्षणा भक्ति’ (devotion characterized by flowers) + तः
सुसिद्धिम्excellent success/accomplishment
सुसिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘सु-’ उपसर्गेण विशेषित
आप्नुयात्would attain
आप्नुयात्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शरीरेणwith (his) body
शरीरेण:
Karaṇa (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
तत्क्षणात्at that very moment/immediately
तत्क्षणात्:
Adhikaraṇa (Time-point/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षण (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-अर्थे अव्ययीभाववत् प्रयोग (ablatival adverbial): ‘तस्मात् क्षणात्’ = immediately; समास: तत्पुरुष (तत्-क्षण)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the ṛṣis (deduced)

Tirtha: Hāṭakeśvara

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis

Scene: Midnight Śivarātri: devotees stand within the central precinct, offering fresh flowers to the liṅga; lamps flicker; the sky is dark; a subtle radiance suggests siddhi descending instantly upon the worshipper.

Ś
Śivarātri
M
Maheśvara
H
Hāṭakeśvara

FAQs

Śivarātri worship done with focused devotion at the heart of a sacred kṣetra yields swift spiritual fruition, showing the synergy of time (tithi), place (kṣetra), and devotion (bhakti).

The central shrine area of the kṣetra featuring Maheśvara as Hāṭakeśvara-liṅga, within the Citreśvarīpīṭha setting.

Worship Śiva on Śivarātri at midnight (niśītha) with devotional flower offerings (puṣpa-pūjā).