Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

Devanagari script

यस्तत्र दिवसे मर्त्यः पूजामस्य विधा स्यति । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स यास्यति

Transliteration

yastatra divase martyaḥ pūjāmasya vidhā syati | sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ sa yāsyati

Translation

Tout mortel qui, ce jour-là, accomplit selon le rite le culte de cette divinité, sera délivré de tous les péchés et ira au monde de Viṣṇu.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; सम्बन्ध-सर्वनाम

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• दिवसे: on the day
• दिवसे: Adhikaraṇa (Time-locative/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिवस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• मर्त्यः: a mortal
• मर्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• पूजाम्: worship
• पूजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• अस्य: of him/of this (of Viṣṇu)
• अस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• विधास्यति: will perform/arrange
• विधास्यति: Kriyā (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + धा (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्

• सर्वपापविनिर्मुक्तः: freed from all sins
• सर्वपापविनिर्मुक्तः: Karta (as predicate adjective of subject/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पाप + वि + निर् + मुक्त (मुक्त = मुच्-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त); समस्त-प्रातिपदिक
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; विशेषणम्; (सर्वपापेभ्यः) विनिर्मुक्तः = ‘freed from all sins’

• विष्णुलोकम्: Viṣṇu’s world
• विष्णुलोकम्: Karma (Goal as object of motion/गत्यर्थक-कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु + लोक (प्रातिपदिक); विष्णुलोक (समस्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘विष्णोः लोकः’)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• यास्यति: will go
• यास्यति: Kriyā (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्

Speaker

Viṣṇu/Hari (phalaśruti for worship)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vāsudeva-kṣetra / Badarī-abode (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: General audience within the māhātmya frame (implicit)

Visual Art Cues

Scene: A mortal devotee performs formal worship on an auspicious day before Viṣṇu’s icon; the scene emphasizes ritual completeness and the resulting radiance/ascension motif toward Viṣṇu-loka.

Characters & Entities

• Viṣṇuloka
• Pūjā (worship)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere, timely worship at a sacred place purifies karmic impurity and directs the devotee toward divine proximity (Viṣṇuloka).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Cakrapāṇi/Viṣṇu shrine-tīrtha described in Adhyāya 152, connected with Badarī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform pūjā ‘on that day’ (the chapter’s specified sacred occasion), with proper procedure (vidhi).