Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

युधिष्ठिर उवाच । गच्छार्जुन द्रुतं तत्र नीयन्ते यत्र तस्करैः । धेनवो द्विजवर्यस्य ता मोक्षय धनंजय

yudhiṣṭhira uvāca | gacchārjuna drutaṃ tatra nīyante yatra taskaraiḥ | dhenavo dvijavaryasya tā mokṣaya dhanaṃjaya

Yudhiṣṭhira dit : «Va vite là-bas, Arjuna, là où des voleurs entraînent les vaches de ce brāhmane éminent. Ô Dhanañjaya, délivre-les.»

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootyudhiṣṭhira (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (Command)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अर्जुनO Arjuna
अर्जुन:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootarjuna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Sambandha (Manner)
TypeIndeclinable
Rootdruta (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः; क्रियाविशेषणम् (adverbial accusative: “quickly”)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Place)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place: “there”)
नीयन्तेare being taken away
नीयन्ते:
Kriya (Passive verb)
TypeVerb
Root√nī (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोगः (passive: “are being led”)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Relative place)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध/देशवाचक (relative adverb: “where”)
तस्करैःby thieves
तस्करैः:
Karana (Agent-in-passive)
TypeNoun
Roottaskara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; कर्तृकरणभावे (agent in passive / instrumental)
धेनवःcows
धेनवः:
Karta (Subject of passive)
TypeNoun
Rootdhenu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
द्विज-वर्यस्यof the excellent brāhmaṇa
द्विज-वर्यस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + varya (प्रातिपदिक)
Formसमासः कर्मधारय/तत्पुरुषसदृशः (वर्यः द्विजः = श्रेष्ठः द्विजः); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्धे (genitive: “of the excellent brāhmaṇa”)
ताःthose (cows)
ताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; धेनूनाम् अन्वादेशः (pronoun referring to cows)
मोक्षयrelease
मोक्षय:
Kriya (Command)
TypeVerb
Root√muc (धातु) (causative: मोक्षयति)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोगः (causative: “cause to be released”)
धनंजयO Dhanañjaya
धनंजय:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootdhanaṃjaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; अर्जुनस्य उपनाम

Yudhiṣṭhira

Scene: Yudhiṣṭhira commands; Arjuna springs into action. In the distance, thieves drive a herd of cows; Arjuna, bow in hand, moves swiftly to liberate them; the brāhmaṇa is distressed yet hopeful.

Y
Yudhiṣṭhira
A
Arjuna (Dhanañjaya)
B
Brāhmaṇa (unnamed)
T
Thieves

FAQs

True dharma includes active protection of the vulnerable—especially brāhmaṇas and their livelihood—through swift, righteous action.

No tīrtha is named; this verse sets the dharmic cause leading into the tīrtha-yātrā episode.

No ritual is prescribed; a practical dharmic duty—rescuing stolen cows—is commanded.