Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 150›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

सूत उवाच । शुक्रस्तस्य वचः श्रुत्वा चित्ते कृत्वा दयां ततः । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं गत्वा सिद्धिप्रदायकम्

Transliteration

sūta uvāca | śukrastasya vacaḥ śrutvā citte kṛtvā dayāṃ tataḥ | hāṭakeśvarajaṃ kṣetraṃ gatvā siddhipradāyakam

Translation

Sūta dit : Ayant entendu ses paroles, Śukra, saisi de compassion en son cœur, se rendit alors au kṣetra sacré de Hāṭakeśvara, le lieu saint qui confère le siddhi, l’accomplissement spirituel.

Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
शुक्रःŚukra
शुक्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
वचःwords, speech
वचः:
Karma (Object of hearing/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन (रूप = वचः)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); पूर्वकालिक क्रिया
चित्तेin (his) mind
चित्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); पूर्वकालिक क्रिया
दयाम्compassion
दयाम्:
Karma (Object of kृत्वा/कर्म)
TypeNoun
Rootदया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (Temporal adverb/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तरम् (then)
हाटकेश्वरजम्connected with/borne of Hāṭakeśvara
हाटकेश्वरजम्:
Karma (Qualifier of क्षेत्रम्/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootहाटकेश्वर (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (हाटकेश्वरात् जातम्/सम्बद्धम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
क्षेत्रम्sacred place, field
क्षेत्रम्:
Karma (Object of going/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); पूर्वकालिक क्रिया
सिद्धिप्रदायकम्granting success/attainments
सिद्धिप्रदायकम्:
Karma (Qualifier of क्षेत्रम्/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक) + प्रदायक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सिद्धिं प्रदायति इति); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sūta narrates as Śukra, compassionate, sets out toward Hāṭakeśvara-kṣetra; a pilgrimage path unfolds—trees, river crossings, and a distant shrine silhouette promising siddhi.

Characters & Entities
S
Sūta
Ś
Śukra
H
Hāṭakeśvara (kṣetra)

FAQs

Compassion leads one to sacred action; pilgrimage and entering a siddhi-giving kṣetra are portrayed as dharmic responses to suffering.

Hāṭakeśvara kṣetra, explicitly praised as siddhi-pradāyaka (bestower of accomplishment).

Implicitly, going to the kṣetra for sādhana; explicit rites begin in the next verse.

←Previous Verse
Next Verse→