Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 147›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

सूत उवाच । तथान्योऽपि च तत्रास्ति देवः पुत्रप्रदो नृणाम् । वटिकेश्वर नामा च सर्वपापहरो हरः

Transliteration

sūta uvāca | tathānyo'pi ca tatrāsti devaḥ putraprado nṛṇām | vaṭikeśvara nāmā ca sarvapāpaharo haraḥ

Translation

Sūta dit : De plus, il s’y trouve une autre divinité, dispensatrice de fils aux hommes—nommée Vāṭikeśvara—Hara (Śiva), celui qui efface tous les péchés.

Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
तथाalso
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकारार्थ (also/likewise)
अन्यःanother
अन्यः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; देवः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-कार (particle: also/even)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: there)
अस्तिis, exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
देवःa god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन
पुत्र-प्रदःgiver of sons
पुत्र-प्रदः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पुत्रं प्रददाति इति); पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; देवः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
नृणाम्of men
नृणाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/षष्ठी), बहुवचन
वटिकेश्वरVaṭikeśvara
वटिकेश्वर:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootवटिका (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वटिकायाः ईश्वरः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम-रूपेण
नाम(by) name
नाम:
Sambandha (Naming/apposition/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘नाम’ इति संज्ञावाचक-प्रयोगः
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
सर्व-पाप-हरःremover of all sins
सर्व-पाप-हरः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + हर (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास (सर्वाणि पापानि हरति इति); पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; हरः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन
Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vāṭikeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages

Visual Art Cues

Scene: A banyan-grove shrine with a Śiva-liṅga named Vāṭikeśvara; couples and pilgrims offer bilva leaves and lamps; Sūta narrates to seated sages in the foreground frame.

Characters & Entities
S
Sūta
V
Vāṭikeśvara
H
Hara (Śiva)

FAQs

The tīrtha landscape is mapped as a network of grace: specific Śiva-liṅgas are praised for concrete boons and deep moral purification.

The Vāṭikeśvara shrine located ‘there’ in the same sacred region being described (Hāṭakeśvara-kṣetra context).

No detailed rite is specified here; the verse introduces Vāṭikeśvara as a boon-giving and sin-destroying form of Śiva.

←Previous Verse
Next Verse→