Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 106

सूत उवाच । एवं स भगवान्प्रोक्त्वा गतश्चादर्शनं हरः । योगिन्यश्चैव ताः सर्वाः स्वेस्वे स्थाने व्यवस्थिताः

sūta uvāca | evaṃ sa bhagavānproktvā gataścādarśanaṃ haraḥ | yoginyaścaiva tāḥ sarvāḥ svesve sthāne vyavasthitāḥ

Sūta dit : «Après avoir ainsi parlé, le Seigneur Hara s’en alla et devint invisible. Et toutes ces yoginīs demeurèrent établies, chacune en son propre lieu.»

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारार्थक (thus)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्गम्; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्
भगवान्the Lord
भगवान्:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्
प्रोक्त्वाhaving spoken
प्रोक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund); अव्ययम्; पूर्वकालिकक्रिया (having said)
गतःwent
गतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); पुंलिङ्गम्; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक (and)
अदर्शनम्out of sight, invisibility
अदर्शनम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootअदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; गत्यर्थे द्वितीया (to invisibility/out of sight)
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्
योगिन्यःthe yoginīs
योगिन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयोगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक (and)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारणार्थक (indeed)
ताःthose (f.)
ताः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचनम्
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचनम्; विशेषणम् (ताः/योगिन्यः)
स्वेin one’s own
स्वे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गम्; सप्तमी (7th/Locative), एकवचनम्; विशेषणम् (स्थाने)
स्वेin (each) own
स्वे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गम्; सप्तमी (7th/Locative), एकवचनम्; पुनरुक्तिः (each in her own)
स्थानेplace
स्थाने:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; सप्तमी (7th/Locative), एकवचनम्
व्यवस्थिताःwere stationed, remained
व्यवस्थिताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-अव-स्था (धातु)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचनम्; उपसर्गाः—वि, अव; अर्थः—स्थिताः/निविष्टाः

Sūta

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (standard frame; not explicit in excerpt but consistent with Sūta-uvāca)

Scene: After speaking, Hara fades from sight; the yoginīs remain, each fixed in her own station—like guardians of directions or thresholds around a sacred precinct.

S
Sūta
H
Hara (Śiva)
Y
Yoginīs

FAQs

It emphasizes the ordered sacred cosmos: Śiva’s presence and withdrawal, and the yoginīs’ fixed stations, suggesting a sanctified geography guarded by divine powers.

The verse continues the chapter’s tīrtha narrative but does not name the locality; it highlights a sanctified setting with yoginīs stationed there.

None; it is narrative closure to the divine audience and departure.