Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

अर्बुदायुतसंयुक्ताः कोट्यो नवतिपञ्च च । लक्षाश्च पंचपंचाशत्सहस्राः पंचविंशतिः । शतानि नवषष्टिश्च गणाश्चान्येऽत्र संस्थिताः

arbudāyutasaṃyuktāḥ koṭyo navatipañca ca | lakṣāśca paṃcapaṃcāśatsahasrāḥ paṃcaviṃśatiḥ | śatāni navaṣaṣṭiśca gaṇāścānye'tra saṃsthitāḥ

Il y avait quatre-vingt-quinze koṭis, avec arbuda et ayuta ; cinquante-cinq lakṣas ; vingt-cinq mille ; et soixante-neuf centaines—ainsi que d’autres gaṇas établis en ce lieu.

अर्बुदायुतसंयुक्ताःcombined with arbudas and ayutas (i.e., with vast numbers)
अर्बुदायुतसंयुक्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअर्बुद (प्रातिपदिक) + अयुत (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त; √युज् (धातु) + सम्- उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण; समासः—अर्बुदायुतैः संयुक्ताः (तृतीया-तत्पुरुष)
कोट्यःcrores
कोट्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
नवतिninety
नवति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनवति (संख्यावाचक प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; अत्र संख्या-विशेषणम् (indeclinable-like numeral)
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्यावाचक प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; संख्या-विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
लक्षाःlakhs
लक्षाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
पञ्चपञ्चाशत्सहस्राःfifty-five thousand(s)
पञ्चपञ्चाशत्सहस्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या) + पञ्चाशत् (संख्या) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; द्विगु-समासः—पञ्चपञ्चाशत् (=55) सहस्राः
पञ्चविंशतिःtwenty-five
पञ्चविंशतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या) + विंशति (संख्या)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विगु-समासः (=25)
शतानिhundreds
शतानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
नवषष्टिःsixty-nine
नवषष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनव (संख्या) + षष्टि (संख्या)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विगु-समासः (=69)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
गणाःgroups/hosts (gaṇas)
गणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
अन्येother
अन्ये:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (गणाः इति)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
संस्थिताःstationed/standing
संस्थिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसंस्थित (कृदन्त; √स्था (धातु) + सम्- उपसर्ग)
Formभूतकालिक क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) प्रयुक्तः विधेय-विशेषणरूपे; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (गणाः/अन्ये)

Narrator (contextual Purāṇic narrator)

Tirtha: Arbuda-kṣetra (contextual); associated ‘sacred river’ and Mahākāla in the passage

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A panoramic vision of innumerable gaṇas stationed across a sacred landscape—hills, groves, and riverbanks—suggested through layered ranks and symbolic counting rather than literal depiction.

G
Gaṇas

FAQs

The Purāṇic vision magnifies sacred events through cosmic scale, underscoring the immense unseen participation around dharma and tīrtha.

The verse is part of a tīrthamāhātmya chapter but does not itself specify the tīrtha-name; it emphasizes the vast presence of gaṇas in the sacred locale.

None.