Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

ऋषय ऊचुः । यदा दक्षेण क्रुद्धेन पुरा शप्तो हिमद्युतिः । तत्सर्वं भवता प्रोक्तं सोमनाथकथानकम्

ṛṣaya ūcuḥ | yadā dakṣeṇa kruddhena purā śapto himadyutiḥ | tatsarvaṃ bhavatā proktaṃ somanāthakathānakam

Les sages dirent : «Lorsque jadis Dakṣa, courroucé, maudit le radieux Soma—tout cela, tu l’as déjà raconté : le récit sacré de Somanātha.»

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
यदाwhen
यदा:
Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-सम्बन्धसूचक (temporal conjunction)
दक्षेणby Dakṣa
दक्षेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन
क्रुद्धेनangry
क्रुद्धेन:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन; विशेषण (दक्षेण)
पुराformerly
पुरा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (adverb)
शप्तःcursed
शप्तः:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootशप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (हिमद्युतिः)
हिमद्युतिःHimadyuti (the moon; ‘snow-bright’)
हिमद्युतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिम + द्युति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—हिम इव द्युतिः यस्य (कर्मधारयः/बहुव्रीहि-प्रायः; here as proper epithet)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (तत्)
भवताby you (honorific)
भवता:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन; आदरार्थक सर्वनाम
प्रोक्तम्told / explained
प्रोक्तम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त) + प्र (उपसर्ग)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; here agrees with ‘तत् सर्वम्’ (object) as ‘(has been) told’
सोमनाथकथानकम्the tale of Somanātha
सोमनाथकथानकम्:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootसोमनाथ + कथानक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (contextually appositive to तत्सर्वम्), एकवचन; समासः—सोमनाथस्य कथानकम् (षष्ठी-तत्पुरुषः)

Ṛṣis (Sages)

Tirtha: Somanātha (invoked)

Type: kshetra

Listener: ṛṣayaḥ (sages)

Scene: A circle of sages addresses the narrator, recalling the earlier told story of Soma’s curse by Dakṣa; in the background, a vision of the moon-god and the Somanātha liṅga/temple by the sea is suggested as the narrative’s destination.

D
Dakṣa
S
Soma (Himadyuti)
S
Somanātha

FAQs

Sacred history is transmitted through respectful inquiry—pilgrimage lore (māhātmya) is preserved by listening and questioning within dharmic assemblies.

Somanātha is referenced as a key sacred locus within the broader tīrtha-narrative stream.

None in this verse; it functions as a conversational bridge acknowledging a previously narrated episode.