Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

तस्मिंस्त्वया सदा वासः कर्तव्यो मम वाक्यतः । निश्चलत्वेन येन स्याद्गणैः सर्वैः समन्वितम्

tasmiṃstvayā sadā vāsaḥ kartavyo mama vākyataḥ | niścalatvena yena syādgaṇaiḥ sarvaiḥ samanvitam

Ainsi, selon ma parole, Tu dois demeurer là à jamais, avec constance, afin que ce lieu soit toujours entouré de toutes Tes gaṇas.

तस्मिन्in that (place/thing)
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/Agent-in-passive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
सदाalways
सदा:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
वासःdwelling/residence
वासः:
Karma (Object; in passive construction)
TypeNoun
Rootवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
कर्तव्यःto be done / must be performed
कर्तव्यः:
Kriya (Obligation predicate)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + तव्यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्तः विधेय-विशेषणम् (gerundive/obligatory); पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; वासः इति पदस्य विशेषणम्
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/Relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
वाक्यतःaccording to (my) word/command
वाक्यतः:
Hetu (Reason/Source)
TypeIndeclinable
Rootवाक्य (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-प्रत्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्ययम् (ablatival adverb: 'from/according to'); हेत्वर्थे/आधारार्थे
निश्चलत्वेनby steadiness/immobility
निश्चलत्वेन:
Karana (Means)
TypeNoun
Rootनिश्चलत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
येनby which
येन:
Karana (Means)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; सम्बन्ध-प्रयोगः
स्यात्may be / would be
स्यात्:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
गणैःwith the groups/attendants
गणैः:
Sahakari (Association/Instrumental of accompaniment)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्
सर्वैःall
सर्वैः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; गणैः इति पदस्य विशेषणम्
समन्वितम्endowed/attended (by)
समन्वितम्:
Kriya (Predicate complement)
TypeAdjective
Rootसम् + अन्वि (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्तः (past passive participle); नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; (स्यात् इत्यस्य विधेयम्)

The King

Tirtha: Acaleśvara (implied by the subsequent naming)

Type: kshetra

Scene: A king (bhūmipa) reverently addresses Śiva, requesting/commanding His perpetual residence at a chosen spot; Śiva is envisioned seated in calm majesty, surrounded by gaṇas, marking the place as sanctified.

Ś
Śiva (addressed as 'you')
G
gaṇas (Śiva’s attendants)

FAQs

A sacred place becomes a lasting refuge when divine presence is envisioned as continuous—stability (niścalatva) anchors communal spiritual benefit.

Hāṭakeśvara-kṣetra, requested to be eternally inhabited by Śiva along with His gaṇas.

No procedural ritual is described; the verse records a boon-request establishing perpetual divine residence, which underlies ongoing worship at the site.