Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

तच्छ्रुत्वा पार्थिवो हृष्टस्तथेत्युक्त्वा ततः परम् । अनुकूलदिने प्राप्ते शिल्पानाहूय भूरिशः

tacchrutvā pārthivo hṛṣṭastathetyuktvā tataḥ param | anukūladine prāpte śilpānāhūya bhūriśaḥ

À ces paroles, le roi se réjouit et dit : «Qu’il en soit ainsi.» Puis, lorsqu’advint un jour favorable, il fit venir de nombreux artisans.

तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘that (speech/matter)’
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund): ‘having heard’
पार्थिवःthe king
पार्थिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
हृष्टःdelighted
हृष्टः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहृष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणं ‘पार्थिवः’
तथाthus
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘thus/so’)
इतिthus (quoting)
इति:
Vākyārtha-marker (इति-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund): ‘having said’
ततःthen; thereafter
ततः:
Kāla/Deśa-adhikaraṇa (काल/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: ‘then/from there’)
परम्afterwards
परम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगवत् क्रियाविशेषणम् (adverbial accusative: ‘afterwards/further’)
अनुकूलदिनेon an auspicious day
अनुकूलदिने:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootअनुकूल (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; कर्मधारय: ‘अनुकूलं दिनम्’
प्राप्तेwhen (it) had come
प्राप्ते:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी: ‘when (it) had arrived’ (agreeing with ‘दिने’)
शिल्पान्artisans
शिल्पान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिल्पिन्/शिल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; ‘artisans’
आहूयhaving summoned
आहूय:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ + हु (धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-अव्यय (absolutive): ‘having summoned/called’
भूरिशःin abundance; repeatedly
भूरिशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूरिशस् (अव्यय)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (adverb: ‘abundantly/many times’)

Narrator (Purāṇic narrator)

Scene: The king, delighted, gives assent in court; then a transition to the chosen auspicious day where numerous craftsmen arrive with tools, measuring cords, and plans, ready to begin laying out the city.

K
king (pārthiva)
C
craftsmen (śilpa)

FAQs

Dharma is enacted through prompt, joyful consent and timely action—especially when supporting sacred-community needs.

The larger passage is within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; this verse focuses on preparations rather than naming the tīrtha.

Choosing an anukūla-dina (auspicious day) for major undertakings is implied as a dharmic practice.