Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

ततस्तया विहस्योच्चैः प्रक्षाल्य चरणौ स्वयम् । दत्ता मुक्तावली तस्या वस्त्रैर्दिव्यैः समन्विता । यस्याः षण्माषतुल्यानि मौक्तिकान्यमलानि च

tatastayā vihasyoccaiḥ prakṣālya caraṇau svayam | dattā muktāvalī tasyā vastrairdivyaiḥ samanvitā | yasyāḥ ṣaṇmāṣatulyāni mauktikānyamalāni ca

Alors elle éclata de rire, se lava elle-même les pieds et lui donna ce collier de perles, accompagné de vêtements divins ; ses perles, sans la moindre tache, pesaient chacune six māṣas.

tataḥthen
tataḥ:
Kālādhi karaṇa (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
tayāby her
tayā:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
vihasyahaving laughed
vihasya:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvi-√has (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय — ‘vihasya’ = having laughed/smiled
uccaiḥaloud/loudly
uccaiḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootuccais (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — manner
prakṣālyahaving washed
prakṣālya:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpra-√kṣāl (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय — having washed
caraṇau(her) two feet
caraṇau:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcaraṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन
svayamherself
svayam:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formअव्यय (reflexive adverb) — ‘herself’
dattāwas given
dattā:
Kriyā (Predicative/विधेय)
TypeVerb
Rootdatta (कृदन्त; √dā/दा)
Formभूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि/विधेय-रूपेण ‘(सा) दत्ता’ = was given
muktāvalīthe pearl-necklace
muktāvalī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmuktā + āvalī (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tasyāḥto her
tasyāḥ:
Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी/षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; अत्र चतुर्थी (सम्प्रदान) — ‘to her’
vastraiḥwith garments
vastraiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
divyaiḥdivine
divyaiḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘vastraiḥ’ इति विशेषण
samanvitāaccompanied (by)
samanvitā:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamanvita (कृदन्त; sam-anv-√i/इ)
Formभूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘muktāvalī’ इति विशेषण — ‘endowed/combined with’
yasyāḥof which/of whom
yasyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (सम्बन्ध)
ṣaṇ-māṣa-tulyāniequal to six māṣas (in weight)
ṣaṇ-māṣa-tulyāni:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣaṭ (संख्या) + māṣa (प्रातिपदिक) + tulya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षण्माषतुल्य); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘mauktikāni’ इति विशेषण
mauktikānipearls
mauktikāni:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmauktika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
amalānispotless/pure
amalāni:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootamala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘mauktikāni’ इति विशेषण
caand
ca:
Samuccaya (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय

Narrator (contextual; speaker not explicit in this snippet)

Type: kshetra

Scene: Damayantī laughs openly in relief/joy, personally washes the tapasvinī’s feet, then gifts the pearl necklace along with divine garments; the pearls are flawless and heavy, each of six māṣas.

M
muktāvalī
M
mauktika (pearls)
M
māṣa (weight measure)

FAQs

True giving combines generosity with purity and proper conduct—honoring the moment with cleanliness and respectful hospitality.

Not specified in this verse; the tīrtha framework is contextual to the chapter.

Washing the feet (a marker of purity/etiquette) and giving gifts—ornaments and garments—as dāna.