Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61

ततोऽहं प्रणिपत्योच्चैस्तं देवं देवसंयुतम् । उपविष्टः सभामध्ये व्रीडयाऽवनतः स्थितः

tato'haṃ praṇipatyoccaistaṃ devaṃ devasaṃyutam | upaviṣṭaḥ sabhāmadhye vrīḍayā'vanataḥ sthitaḥ

Alors je me prosternai profondément devant ce dieu, entouré des dieux; puis, assis au milieu de l’assemblée, je demeurai la tête inclinée, saisi de honte.

tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (Context/काल)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
praṇipatyahaving prostrated
praṇipatya:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootpra-ṇi-pat (धातु)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा/ल्यप्-प्रत्यय) = gerund; अर्थे ‘प्रणिपत्य’ = having bowed down
uccaiḥaloud / loudly
uccaiḥ:
Sambandha (Manner adverbial)
TypeIndeclinable
Rootuccais (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
tamthat
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘देवम्’ इत्यस्य विशेषणम्
devamthe god
devam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
deva-saṃyutamaccompanied by gods
deva-saṃyutam:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootdeva (प्रातिपदिक) + saṃyuta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तृतीया-तत्पुरुषः ‘देवैः संयुतः’ = accompanied by gods; ‘देवम्’ इत्यस्य विशेषणम्
upaviṣṭaḥseated
upaviṣṭaḥ:
Karta (Subject state)
TypeVerb
Rootupa-vi-ṣad (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि ‘उपविष्टः’ = seated
sabhā-madhyein the middle of the assembly
sabhā-madhye:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsabhā (प्रातिपदिक) + madhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः ‘सभायाः मध्ये’
vrīḍayāwith shame/modesty
vrīḍayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvrīḍā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
avanataḥbowed down
avanataḥ:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootava-nata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहम्’ इत्यस्य विशेषणम्
sthitaḥremained
sthitaḥ:
Kriya (State/action)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि ‘स्थितः’ = remained/stood

Narrator (first-person voice within the Tīrthamāhātmya account)

Listener: Kumbhaja (Agastya)

Scene: The protagonist prostrates before Brahmā amid a ring of gods; then sits with head bowed, hands folded, body language heavy with shame and surrender.

B
Brahmā

FAQs

True reverence includes humility; shame here signals inner recognition of one’s past failings before divine order.

No tīrtha is named in this verse; it continues the narrative setting of the chapter.

The act of praṇipāta (prostration) is performed, modeling respectful conduct.