Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 77

Devanagari script

यथा भवद्भिः पृष्टोऽहं वदनार्थे महात्मभिः । पुरावृत्तं मया प्रोक्तं शिवार्चनविधेः फलम् । शिवेन दत्तं सालूप्यं न गृहीतं मया तदा

Transliteration

yathā bhavadbhiḥ pṛṣṭo'haṃ vadanārthe mahātmabhiḥ | purāvṛttaṃ mayā proktaṃ śivārcanavidheḥ phalam | śivena dattaṃ sālūpyaṃ na gṛhītaṃ mayā tadā

Translation

Puisque vous, âmes magnanimes, m’avez demandé de parler, j’ai rapporté un récit ancien : le fruit de la juste manière d’adorer Śiva. Bien que Śiva m’ait accordé le sālūpya (partage de sa forme et de sa proximité), je ne l’acceptai pas alors.

Word by Word

• यथा: as
• यथा: Sambandha (Correlative)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: प्रकार/उपमानवाचक अव्यय (as/just as)

• भवद्भिः: by you (hon.)
• भवद्भिः: Karana (Instrument/Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; आदरार्थक ‘भवत्’

• पृष्टः: asked
• पृष्टः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicative to ‘अहम्’)
• Type: Verb
• Root: पृच्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भाव (asked)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• वदनार्थे: in the matter of speaking
• वदनार्थे: Adhikaraṇa (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वदनार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: वदन + अर्थ

• महात्मभिः: by great-souled ones
• महात्मभिः: Karana (Instrument/Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय: महा + आत्मन्

• पुरावृत्तम्: an event of old/what happened before
• पुरावृत्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरावृत्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: पुरा + वृत्त

• मया: by me
• मया: Karana (Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• प्रोक्तम्: told/declared
• प्रोक्तम्: Kriyā (Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: प्र-वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भाव (told)

• शिवार्चनविधेः: of the procedure of worship of Śiva
• शिवार्चनविधेः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: शिव + अर्चन + विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (षष्ठी): शिव-अर्चन-विधि

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma/Pradhāna (Object/Topic)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शिवेन: by Śiva
• शिवेन: Karana (Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• दत्तम्: given
• दत्तम्: Kriyā (Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भाव (given)

• सालूप्यम्: sālūpya (attaining similar form)
• सालूप्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स + आलूप्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाव: स- (सह/सम्) + आलूप्य (सालोक्यादि-साम्यफल)

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध (negation particle)

• गृहीतम्: accepted/taken
• गृहीतम्: Kriyā (Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भाव (accepted/taken)

• मया: by me
• मया: Karana (Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (then)

Speaker

Nandin (to the Devas/Suras)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahātmans (great-souled questioners)

Visual Art Cues

Scene: A storyteller addresses ‘great-souled’ listeners, declaring he has narrated an ancient account: the fruit of proper Śiva worship; Śiva offers divine proximity/form (sārūpya/sāyujya), which the devotee declines for a higher chosen purpose.

Characters & Entities

• Nandin
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva-worship (śivārcana) yields exalted spiritual fruits, even liberation-like closeness to Śiva, yet a devotee may choose a specific form of grace according to dharma and divine purpose.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The context is Kedārakhaṇḍa, centered on Kedāra/Kedārnātha and its Śaiva greatness (sthāla-māhātmya).

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse points to the ‘method of Śiva worship’ (śivārcanavidhi) and its fruit, without listing steps in this specific line.