Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 31

ओंकारं नर्मदायां च महाकालं तथैव च । काश्यां विश्वेश्वरं देवं प्रयागे ललितेश्वरम्

oṃkāraṃ narmadāyāṃ ca mahākālaṃ tathaiva ca | kāśyāṃ viśveśvaraṃ devaṃ prayāge laliteśvaram

Sur la Narmadā se trouve Oṃkāra ; et de même Mahākāla. À Kāśī réside le dieu Viśveśvara ; et à Prayāga, Laliteśvara.

oṃkāramOm̐kāra (a Śiva-liṅga/name)
oṃkāram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootoṃkāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; नाम (proper noun)
narmadāyāmin (the region of) the Narmadā
narmadāyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnarmadā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; स्थानवाचक
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
mahākālamMahākāla
mahākālam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् कालः)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थे (adverb: likewise/also)
evaindeed/just
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (particle of emphasis)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
kāśyāmin Kāśī (Vārāṇasī)
kāśyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; स्थानवाचक
viśveśvaramViśveśvara (Lord of the universe)
viśveśvaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (विश्वस्य ईश्वरः)
devamthe god
devam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेष्य (apposition to viśveśvaram)
prayāgein Prayāga
prayāge:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootprayāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; स्थानवाचक
laliteśvaramLaliteśvara
laliteśvaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootlalitā (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (ललितायाः ईश्वरः)

Lomaharṣaṇa (Sūta), addressing the sages (deduced)

Tirtha: Oṃkāreśvara (Narmadā), Mahākāla (Ujjayinī), Viśveśvara (Kāśī), Laliteśvara (Prayāga)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim’s vision-map: four sacred nodes—Narmadā’s island shrine of Oṃkāra, Ujjain’s Mahākāla with trident and cremation-ground aura, Kāśī’s Viśveśvara amid ghāṭs and lamps, and Prayāga’s sangama with Śiva as Laliteśvara blessing bathers.

N
Narmadā
O
Oṃkāra
M
Mahākāla
K
Kāśī (Vārāṇasī)
V
Viśveśvara
P
Prayāga
L
Laliteśvara

FAQs

Pilgrimage geography is framed as theology: each famed place reveals a distinctive aspect of Śiva, guiding devotees toward remembrance, worship, and merit.

Kāśī (Viśveśvara), Prayāga (Laliteśvara), and the Narmadā region (Oṃkāra) are highlighted as premier Śaiva tirthas.

No explicit prescription; the verse supports tirtha-smaraṇa (sacred remembrance) and pilgrimage motivation.