Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 14

भिक्षाटनार्थं सुश्रोणि संकल्परहितः सदा । तया सत्या विना किंचित्स्त्रीमात्रं मम भामिनि । न रोचते विशालाक्षि सत्यं प्रतिवदामि ते

bhikṣāṭanārthaṃ suśroṇi saṃkalparahitaḥ sadā | tayā satyā vinā kiṃcitstrīmātraṃ mama bhāmini | na rocate viśālākṣi satyaṃ prativadāmi te

«Pour l’errance de la quête d’aumônes, ô toi aux belles hanches, je demeure toujours sans dessein mondain. Sans cette Satī, ô femme ardente, nulle femme, pour elle seule, ne me plaît. Ô toi aux grands yeux, je te dis la vérité.»

भिक्षाटनार्थम्for the purpose of alms-begging
भिक्षाटनार्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभिक्षाटन (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (भिक्षाटनस्य अर्थः)
सुश्रोणिO fair-hipped one
सुश्रोणि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुश्रोणि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
संकल्परहितःfree from intention/desire
संकल्परहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंकल्प (प्रातिपदिक) + रहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; तत्पुरुष-समासः (संकल्पेन रहितः)
सदाalways
सदा:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
तयाby/with her
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
सत्याtruthful
सत्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तया इति)
विनाwithout
विना:
Apadana (Ablative sense/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपपद-अव्यय (preposition-like indeclinable)
किंचित्any; even a little
किंचित्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकिंचित् (सर्वनाम/अव्यय-प्रयोग)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (indefinite/quantifier)
स्त्रीमात्रम्mere womanhood; just a woman
स्त्रीमात्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (स्त्री एव मात्रम्)
ममof me; my
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
भामिनिO lovely/angry-eyed lady
भामिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
रोचतेpleases; is agreeable
रोचते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
विशालाक्षिO wide-eyed one
विशालाक्षि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविशाल (प्रातिपदिक) + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (विशालानि अक्षी यस्याः सा)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (accusative of respect/content)
प्रतिवदामिI declare/affirm
प्रतिवदामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + वद् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन

Śiva (Śambhu/Īśvara)

Tirtha: Kedāra (Kedārakhaṇḍa setting)

Type: kshetra

Scene: Śiva as Bhikṣāṭana—matted locks, ash-smeared body, serene gaze—speaks truthfully to a beautiful woman, declaring intentionless wandering and exclusive remembrance of Satī; Himalayan backdrop hints at Kedāra routes.

S
Satī (Dākṣāyaṇī)
Ś
Śiva
B
Bhikṣāṭana

FAQs

True renunciation is freedom from intention and craving; Śiva models inner purity and unwavering fidelity beyond mere appearance.

Kedāra’s holy region (Kedārakhaṇḍa), where such teachings are embedded in the site’s māhātmya narrative.

No formal ritual; the verse emphasizes the ascetic ethic behind bhikṣāṭana and the discipline of desirelessness.