Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 31

तदोक्तः शंकरेणैव वीरभद्रो महामनाः । शिरः केना पनीतं च दक्षस्यास्य दुरात्मनः

tadoktaḥ śaṃkareṇaiva vīrabhadro mahāmanāḥ | śiraḥ kenā panītaṃ ca dakṣasyāsya durātmanaḥ

Alors Śaṅkara demanda au noble Vīrabhadra : « Par qui la tête de ce Dakṣa à l'âme perverse a-t-elle été ôtée ? »

तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणरूपेण ‘उक्तः’ इत्यस्य पूर्वपद-निर्देशक (that)
उक्तः(he) having been addressed/spoken to
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘उक्तः’ = ‘spoken/addressed’
शंकरेणby Śaṅkara
शंकरेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन (by Śaṅkara)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
वीरभद्रःVīrabhadra
वीरभद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवीरभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Vīrabhadra)
महामनाःgreat-minded
महामनाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहामनस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिसमास (महान् मनः यस्य सः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘वीरभद्रः’ इत्यस्य विशेषणम्
शिरःhead
शिरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (head)
केनby whom
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसक, तृतीया, एकवचन (by whom/with what)
अपनीतम्removed/taken away
अपनीतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअप-नी (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘शिरः’ इत्यस्य विशेषणम् (removed/taken away)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
दक्षस्यof Dakṣa
दक्षस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन (of Dakṣa)
अस्यof this
अस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘दक्षस्य’ इत्यस्य विशेषण/अनुवादक (of this)
दुरात्मनःof the wicked-souled (one)
दुरात्मनः:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिसमास (दुष्टा आत्मा यस्य), पुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘दक्षस्य’ इत्यस्य विशेषणम्

Rudra (Śiva) (question within narration)

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Scene: In a sacrificial arena recalled within the Kedāra narrative, Śaṅkara questions the great Vīrabhadra about the removal of Dakṣa’s head; tension between wrath and impending mercy hangs in the air.

Ś
Śaṅkara
V
Vīrabhadra
D
Dakṣa

FAQs

Even in punishment, Śiva seeks clarity and order—justice is deliberate, not chaotic.

No tīrtha is named in this verse; it continues the Kedārakhaṇḍa’s didactic narrative.

None; it is a direct inquiry about the act of severing/removing the head.