Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 125

Devanagari script

स्नपनं तस्य लिंगस्य कृतं गंडूषवारीणा । करेणैकेन पूजार्थं बिल्वपत्राणि सोऽर्पयत्

Transliteration

snapanaṃ tasya liṃgasya kṛtaṃ gaṃḍūṣavārīṇā | kareṇaikena pūjārthaṃ bilvapatrāṇi so'rpayat

Translation

Il accomplit l’ablution sacrée (abhisheka) de ce liṅga avec l’eau gardée dans sa bouche, et d’une main il offrit des feuilles de bilva pour l’adoration.

Word by Word

• स्नपनम्: bathing/ablution
• स्नपनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्नपन (प्रातिपदिक; √स्ना/स्नप्-सम्बद्ध)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तस्य: of that
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• लिङ्गस्य: of the linga
• लिङ्गस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• कृतम्: was done
• कृतम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (स्नपनम् इत्यस्य विधेय)

• गण्डूषवारीणा: with mouthful-water
• गण्डूषवारीणा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गण्डूष (प्रातिपदिक) + वारि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गण्डूषस्य वारि = mouthful-water)

• करेण: with (his) hand
• करेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• एकेन: with one
• एकेन: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; (करेण इत्यस्य विशेषण)

• पूजार्थम्: for worship
• पूजार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: पूजा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्यय (for the purpose of worship)

• बिल्वपत्राणि: bilva leaves
• बिल्वपत्राणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बिल्व (प्रातिपदिक) + पत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; तत्पुरुष (बिल्वस्य पत्राणि)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अर्पयत्: offered
• अर्पयत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्प् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (Śiva-liṅga worship episode)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The devotee performs liṅga-snāna using water held in his mouth, then with one hand places fresh bilva leaves upon the liṅga in worship.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga
• Bilva (Aegle marmelos)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even minimal resources, when offered with sincerity, become complete worship in Śiva’s presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra (Kedārakhaṇḍa), the Himalayan Śaiva tīrtha centered on Kedāranātha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snapana (ablution) of the liṅga and offering bilva leaves—classic Śaiva pūjā elements.