Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 34

स त्वं साक्षाद्विरूपाक्षो मया दृष्टोसि चाद्य वै । अशक्यो हि मया प्राप्तुं सर्वेषां दुरतिक्रमः । तस्मात्त्वया न वक्तव्यं यदुक्तं च पुरा मम

sa tvaṃ sākṣādvirūpākṣo mayā dṛṣṭosi cādya vai | aśakyo hi mayā prāptuṃ sarveṣāṃ duratikramaḥ | tasmāttvayā na vaktavyaṃ yaduktaṃ ca purā mama

«Et toi—Virūpākṣa en personne—je t’ai véritablement vu aujourd’hui. Tu es pour moi impossible à atteindre, Toi que tous peinent à dépasser. C’est pourquoi tu ne dois pas redire ce que j’ai prononcé jadis.»

सःhe/that (you)
सः:
Karta (Subject; appositional)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीयपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन
साक्षात्directly
साक्षात्:
Kriyāviśeṣaṇa
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (directly/in person)
विरूपाक्षःVirūpākṣa
विरूपाक्षः:
Pratipādya (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootविरूप + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (विरूपे अक्षिणी यस्य = Virūpākṣa, epithet of Śiva)
मयाby me
मया:
Kartā (Agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया (3rd), एकवचन
दृष्टःseen
दृष्टः:
Kriyā (Passive predicate)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असिyou are
असि:
Kriyā (Copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्; मध्यमपुरुष, एकवचन
and
:
Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
अद्यtoday/now
अद्य:
Kālādhi karaṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
वैindeed
वै:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात; अवधान/निश्चयार्थक
अशक्यःimpossible (to be attained)
अशक्यः:
Pratipādya
TypeAdjective
Rootशक् (धातु) + यत् (कृत्य) + अ- (निषेध)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अप्राप्य/असमर्थ्य’
हिindeed
हि:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात
मयाby me
मया:
Kartā (Experiencer/agent with infinitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
प्राप्तुम्to attain
प्राप्तुम्:
Kriyā (Infinitive complement)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) + तुमुन्
Formतुमुनन्त (infinitive); प्रयोजन/समर्थ्यवाचक (to obtain)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th), बहुवचन
दुरतिक्रमःhard to cross/overcome
दुरतिक्रमः:
Pratipādya (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootदुर् + अतिक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (hard to surpass)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu/Logical connector
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तस्मादर्थे (therefore)
त्वयाby you
त्वया:
Kartā (Agent with gerundive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
not
:
Negator
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
वक्तव्यम्should not be said
वक्तव्यम्:
Vidheyārtha (Prohibition predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + तव्यत् (कृत्य)
Formकृत्य (gerundive); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निषेधेन सह ‘न वक्तव्यम्’ = must not be spoken
यत्what
यत्:
Karma (Object; relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative)
उक्तम्said
उक्तम्:
Kriyā (Participial qualifier of yat)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘said’
and
:
Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात
पुराformerly
पुरा:
Kālādhi karaṇa
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (formerly)
ममby me / my
मम:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन

Pārvatī (addressing Śiva as Virūpākṣa)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Listener: Pilgrim-audience / ṛṣi interlocutors (implied)

Scene: Pārvatī, having seen Virūpākṣa, speaks with a mix of awe and gentle pleading, asking Śiva not to repeat her earlier statement; the mood is tender and self-effacing.

P
Pārvatī
Ś
Śiva (Virūpākṣa)

FAQs

Darśana of Śiva inspires reverence; the Infinite is not ‘attained’ by ego but approached through humility.

Kedāra is the implied sacred frame where Śiva’s direct presence (sākṣāt) is thematically celebrated.

No explicit ritual; the verse centers on darśana and devotional restraint.