Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kedara Khanda›Adhyaya 35›Shloka 11
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 11

Devanagari script

कृतं मया विश्वमिदं समग्रं चराचरं देववरैः समेतम् । क्रीडार्थमस्योद्भववृत्तिहेतुभिश्चिक्रीडितं मे विजये प्रपश्य

Transliteration

kṛtaṃ mayā viśvamidaṃ samagraṃ carācaraṃ devavaraiḥ sametam | krīḍārthamasyodbhavavṛttihetubhiścikrīḍitaṃ me vijaye prapaśya

Translation

Par moi fut façonné cet univers tout entier—le mobile et l’immobile—avec les plus éminents des dieux. Pour le seul jeu, par les causes de sa naissance et de sa durée, j’ai déployé mon sport divin ; contemple ma victoire !

Word by Word
कृतम्made, created
कृतम्:
Karma-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + कृत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
विश्वम्the universe, all
विश्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (demonstrative)
समग्रम्entire, complete
समग्रम्:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootसमग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
चराचरम्moving and unmoving (all beings)
चराचरम्:
Viśeṣaṇa/Upapada to viśvam (Appositional)
TypeNoun
Rootचर + अचर (प्रातिपदिक-द्वन्द्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्व-समास (copulative)
देववरैःby/with the best of gods
देववरैः:
Sahakārī/Karana (Accompaniment/means)
TypeNoun
Rootदेव + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां वराः)
समेतम्accompanied, joined
समेतम्:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootसम् + इ (धातु) + समेत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
क्रीडार्थम्for play, for sport
क्रीडार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootक्रीडा + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (क्रीडायाः अर्थः)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
उद्भववृत्तिहेतुभिःby the causes of its arising and continuance
उद्भववृत्तिहेतुभिः:
Karana (Instrument/means)
TypeNoun
Rootउद्भव + वृत्ति + हेतु (प्रातिपदिक-समूह)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; बहु-तत्पुरुष (उद्भवस्य वृत्तेः हेतवः)
चिक्रीडितम्played, sported (done as play)
चिक्रीडितम्:
Karma-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootक्रीड् (धातु) + क्त (कृदन्त) with reduplication (चि-)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मेmy, for me
मे:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (Genitive/Dative), एकवचन; enclitic
विजयेin victory, at the time of triumph
विजये:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
प्रपश्यbehold, see clearly
प्रपश्य:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + पश्य् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन
Speaker

Pārvatī (Devī Girijā), inferred from context

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-oriented audience (frame)

Visual Art Cues

Scene: Devī proclaims cosmic authorship: the entire moving and unmoving universe, with gods, fashioned and sustained for play; a triumphant revelation of divine sovereignty.

Characters & Entities
G
Girijā (Pārvatī)
D
Devas (devavarāḥ)
U
Universe (jagat)

FAQs

Creation and cosmic order are portrayed as divine līlā (play), encouraging devotion that sees sacred purpose in the world’s unfolding.

The Kedārakhaṇḍa setting (Kedāra/Kedāranātha region) frames the teaching, though the verse itself is cosmological rather than topographical.

None.

←Previous Verse
Next Verse→