Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8

हत्वा गजासुरं येन उत्कृत्त्य चर्म वै कृतम् । चिरं प्रावरणं दिव्यं तथा त्रिपुरदीपनम् । विष्णुना पाल्यभूतेन रेजे सर्वांगसुन्दरः

hatvā gajāsuraṃ yena utkṛttya carma vai kṛtam | ciraṃ prāvaraṇaṃ divyaṃ tathā tripuradīpanam | viṣṇunā pālyabhūtena reje sarvāṃgasundaraḥ

Par Lui, Gajāsura fut abattu, sa peau arrachée et faite en un manteau divin porté longtemps; de même s’accomplit l’embrasement de Tripura. Viṣṇu étant comme son protecteur et serviteur, le Beau en tous ses membres resplendit.

हत्वाhaving slain
हत्वा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial to main action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), धातु: हन्; पूर्वकर्म-समाप्त्यर्थ (having done)
गजासुरम्Gajāsura (the elephant-demon)
गजासुरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगज + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समास: षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः (gaja-asura = elephant-demon)
येनby whom
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सम्बन्धे (by whom/with which)
उत्कृत्त्यhaving cut off
उत्कृत्त्य:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootउत् + कृद्/कृत् (धातु √कृत्/√कृद् ‘to cut’)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); उपसर्ग: उत्; अर्थ: ‘cutting off’
चर्मhide/skin
चर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधान/निश्चयार्थ (indeed)
कृतम्made
कृतम्:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अर्थ: ‘made/done’
चिरम्for a long time
चिरम्:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootचिर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
प्रावरणम्covering, garment
प्रावरणम्:
Karma/Upapada-artha (Object/complement)
TypeNoun
Rootप्रावरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying प्रावरणम्)
तथाalso, likewise
तथा:
Sambandha-bodhaka (Connector/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), समुच्चय/तुल्यार्थ (also/likewise)
त्रिपुरदीपनम्the burning of Tripura
त्रिपुरदीपनम्:
Karma/Upapada-artha (Object/complement)
TypeNoun
Rootत्रिपुर + दीपन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समास: षष्ठी-तत्पुरुष (त्रिपुरस्य दीपनम् = kindling/burning of Tripura)
विष्णुनाby Viṣṇu
विष्णुना:
Karana/Agent-in-passive (Instrumental agent/करण)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
पाल्यभूतेनhaving become a protector
पाल्यभूतेन:
Viśeṣaṇa (Adjective to विष्णुना/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाल्य + भूत (प्रातिपदिक; √भू)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त: भूत (past participle of √भू) + पाल्य (to be protected) = ‘having become a protector/one who has become protective’; विशेषणम् (विष्णुना)
रेजेshone
रेजे:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootराज् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम
सर्वांगसुन्दरःthe one beautiful in all limbs
सर्वांगसुन्दरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व + अङ्ग + सुन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि: ‘whose all limbs are beautiful’

Lomaśa

Tirtha: Kedāra–Kailāsa (contextual)

Type: kshetra

Scene: Śiva, radiant and all-limbed beautiful, bears the flayed hide of Gajāsura as a divine covering; the memory of Tripura’s burning glows behind him, while Viṣṇu stands as attendant/protector, emphasizing Hari–Hara unity.

G
Gajāsura
T
Tripura
V
Viṣṇu
Ś
Śiva (implied)

FAQs

Śiva’s fierce grace destroys demonic pride and protects the worlds; even cosmic functions align in service of dharma.

The Kailāsa-centered Śaiva sacred world is implied, while the verse recalls famous deeds that magnify Śiva’s glory.

None explicitly mentioned.