Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 67

इत्येवमुक्त्वा गिरिराजकन्यका जग्राह चाक्षान्भुवनैकसुंदरी । क्रीडां चकाराथ महर्षिसाक्ष्यके तत्रास्थिता सा हि भवेन संयुता

ityevamuktvā girirājakanyakā jagrāha cākṣānbhuvanaikasuṃdarī | krīḍāṃ cakārātha maharṣisākṣyake tatrāsthitā sā hi bhavena saṃyutā

Ayant ainsi parlé, la fille du Roi des Montagnes—unique beauté des mondes—prit les dés et commença le jeu, le grand ṛṣi pour témoin; là, elle demeura, unie à Bhava (Śiva).

इतिthus
इति:
Discourse marker
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
एवम्in this way
एवम्:
Adverbial
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund)
गिरिराजकन्यकाthe daughter of the mountain-king
गिरिराजकन्यका:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootगिरिराज + कन्यका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गिरिराजस्य कन्यका)
जग्राहtook/seized
जग्राह:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात
अक्षान्dice
अक्षान्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootअक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
भुवनैकसुन्दरीthe sole beauty of the world
भुवनैकसुन्दरी:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeNoun
Rootभुवन + एक + सुन्दरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (भुवने एकैव सुन्दरी) विशेषणरूपेण (गिरिराजकन्यका)
क्रीडाम्play/game
क्रीडाम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootक्रीडा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चकारdid/made
चकार:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अथthen
अथ:
Discourse marker
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
महर्षिसाक्ष्यकेin the presence/witness of great sages
महर्षिसाक्ष्यके:
Adhikaraṇa (Location/setting)
TypeNoun
Rootमहर्षि + साक्ष्यक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (महर्षीणां साक्ष्यके)
तत्रthere
तत्र:
Adverbial (स्थान)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अस्थिताstanding/remaining
अस्थिता:
Karta (as qualifier)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सा)
साshe
सा:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हिindeed
हि:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात
भवेनwith Bhava (Śiva)
भवेन:
Saha/Instrument (सह)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
संयुताjoined/associated
संयुता:
Karta (as qualifier)
TypeAdjective
Rootसम् + युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सा)

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa per Māheśvarakhaṇḍa convention)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: Girijā, ‘beauty of the worlds’, holds dice and begins the game; Śiva stands/ sits with her in intimate union; Nārada watches as solemn witness; the Himalayan sacred aura surrounds them.

P
Pārvatī (Girirājakanyakā)
B
Bhava (Śiva)
N
Nārada (as maharṣi witness)

FAQs

The divine couple’s unity (Śiva–Śakti) is portrayed as the ground of all action; even play becomes sacred when rooted in that oneness.

This is within Kedārakhaṇḍa’s sacred landscape; the verse itself emphasizes the divine scene rather than naming a particular tīrtha.

None.