Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 66

निशम्य वाक्यं गिरिजा सती तदा ह्युवाच वाक्यं च विहस्य तं प्रति । जानासि सर्वं च बटोऽद्य पश्य मे द्यूतं महेशेन करोमि तेऽग्रतः

niśamya vākyaṃ girijā satī tadā hyuvāca vākyaṃ ca vihasya taṃ prati | jānāsi sarvaṃ ca baṭo'dya paśya me dyūtaṃ maheśena karomi te'grataḥ

Entendant ses paroles, Girijā Satī lui répondit en riant : «Tu sais tout, enfant ! Aujourd’hui, regarde : je jouerai aux dés avec Maheśa, juste devant toi.»

निशम्यhaving heard
निशम्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootनि + शम् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययार्थक ल्यप् (absolutive/gerund), अव्ययभाव
वाक्यम्the words
वाक्यम्:
Karma (Object of gerund)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गिरिजाGirijā
गिरिजा:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootगिरिजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सतीvirtuous / Satī
सती:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootसती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (गिरिजा)
तदाthen
तदा:
Adverbial (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
हिindeed
हि:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वाक्यम्a statement
वाक्यम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात
विहस्यhaving laughed
विहस्य:
Purvakala
TypeIndeclinable
Rootवि + हस् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
तम्him
तम्:
Prati (towards/accusative with prati)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
Directional (प्रति)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश-अव्यय/पूर्वसर्ग (preposition), 'towards'
जानासिyou know
जानासि:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात
बटॊO boy (dear lad)
बटॊ:
Sambodhana
TypeNoun
Rootबट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
अद्यtoday/now
अद्य:
Adverbial (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
पश्यsee
पश्य:
Kriya (Command)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेmy / for me
मे:
Sambandha (my)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative singular, enclitic)
द्यूतम्dice-play
द्यूतम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootद्यूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महेशेनwith Maheśa (Śiva)
महेशेन:
Saha/Instrument (सह/करण)
TypeNoun
Rootमहेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
करोमिI do/play
करोमि:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तेfor you / your
ते:
Sampradana/Sambandha
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative singular, enclitic)
अग्रतःin front (of you)
अग्रतः:
Adhikaraṇa (in front)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)

Pārvatī (Girijā/Satī), addressing Nārada

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Listener: Nārada

Scene: Girijā laughs, addressing Nārada as ‘child’, and declares she will play dice with Maheśa before him; Śiva remains composed, the scene charged with playful intimacy.

P
Pārvatī (Girijā/Satī)
N
Nārada
M
Maheśa (Śiva)

FAQs

The Purāṇa frames events as līlā: even a ‘game’ becomes a stage for teaching, witnessed by sages and sanctified by divine presence.

The Kedāra sacred region is the narrative backdrop; no single tīrtha is explicitly named in this verse.

None.