Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 33

Devanagari script

किमनेन शरीरेण नश्वरेण गतायुषा । शरीरं दुर्लभं लोके पूज्यते क्षणभंगुरम्

Transliteration

kimanena śarīreṇa naśvareṇa gatāyuṣā | śarīraṃ durlabhaṃ loke pūjyate kṣaṇabhaṃguram

Translation

À quoi sert ce corps périssable, dont la durée de vie s’échappe déjà ? Bien que le corps soit rare à obtenir en ce monde, il demeure instantané et fragile, prompt à se briser.

Word by Word

• किम्: what (use)
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; प्रश्नार्थक-सर्वनाम

• अनेन: with this
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; 'with/by this'

• शरीरेण: with the body
• शरीरेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शरीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्

• नश्वरॆण: perishable
• नश्वरॆण: Karana (Qualifier/करणविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; विशेषणम् (agreeing with शरीरेण)

• गत-आयुषा: with life-span gone/waning
• गत-आयुषा: Karana (Qualifier/करणविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गत (कृदन्त; गम् धातु + क्त) + आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (having life gone); नपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; विशेषणम् (of the body)

• शरीरम्: the body
• शरीरम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शरीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्

• दुर्लभम्: hard to obtain
• दुर्लभम्: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (of शरीरम्)

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; अधिकरणम्

• पूज्यते: is worshipped
• पूज्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive: 'is worshipped')

• क्षण-भङ्गुरम्: momentary/fragile
• क्षण-भङ्गुरम्: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्षण (प्रातिपदिक) + भङ्गुर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (determinative: 'fragile in a moment'); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (of शरीरम्)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced, Māheśvara-khaṇḍa narrative frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Caṇḍa speaks like a renunciant: the fragile human body is contrasted with the timeless mountains; the emptied plate becomes a memento of impermanence.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Human embodiment is rare yet impermanent; therefore one should not cling to the body but turn toward dharma and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader passage belongs to Kedāra Khaṇḍa, connected with the glory of Kedāra (Kedarnath) and Śiva-centered pilgrimage merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated in this verse; it functions as a detachment-teaching that supports later Śiva-vrata observances.