Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

तमः स्तोमेन संछन्नाश्चतस्रो विदिशो दिशः । रात्रौ यामद्वयं यातं किं मतंगः समागतः

tamaḥ stomena saṃchannāścatasro vidiśo diśaḥ | rātrau yāmadvayaṃ yātaṃ kiṃ mataṃgaḥ samāgataḥ

Les quatre directions furent voilées par d’épaisses masses de ténèbres. Deux veilles de la nuit s’étaient écoulées—un éléphant serait-il venu à sa rencontre ?

तमःdarkness
तमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्तोमेनby a mass/heap
स्तोमेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
संछन्नाःcovered
संछन्नाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-छद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (दिशः इत्यस्य विशेषणम्)
चतस्रःfour
चतस्रः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतस् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संख्या-विशेषण
विदिशःintermediate (directions)
विदिशः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (diśaḥ इत्यस्य)
दिशःdirections
दिशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
यामद्वयम्two watches (of the night)
यामद्वयम्:
Karma (कर्म/extent)
TypeNoun
Rootयाम + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालपरिमाण (measure of time)
यातम्has passed
यातम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘elapsed/gone’ (यामद्वयम् इत्यस्य विशेषणम्)
किम्whether?/why?
किम्:
Sambandha (question)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)
मतङ्गःMataṅga
मतङ्गः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमतङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)
समागतःhas arrived
समागतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa convention)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (contextual)

Scene: The four directions vanish under thick darkness; time is marked—two yāmas have passed; the woman imagines an elephant encounter in the forest, conjuring a shadowy massive form amid trees.

N
Night watches (yāma)
E
Elephant (mataṅga)

FAQs

It underscores the uncertainty of worldly life and the ever-present possibility of peril—often used to frame karmic outcomes.

Not explicit here; the larger narrative belongs to Kedārakhaṇḍa’s sacred geography.

None.