Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 9

लोमश उवाच । आकर्ण्यतां महाभागाश्चरितं परमाद्भुतम् । तस्य राज्ञो हि भजतो राजभोगांश्च सर्वशः । मतिर्द्धिर्मे समुत्पन्ना श्वेतस्य च महात्मनः

lomaśa uvāca | ākarṇyatāṃ mahābhāgāścaritaṃ paramādbhutam | tasya rājño hi bhajato rājabhogāṃśca sarvaśaḥ | matirddhirme samutpannā śvetasya ca mahātmanaḥ

Lomaśa dit : «Écoutez, ô nobles, un récit des plus merveilleux. Voyant ce roi—bien qu’il jouît de toutes les délices royales—demeurer voué à la dévotion, la révérence et l’admiration se sont éveillées en moi pour le magnanime Śveta».

लोमशःLomaśa
लोमशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोमश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person) एकवचनम्
आकर्ण्यताम्let it be heard; listen
आकर्ण्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√कर्ण्/√कृ (धातु; causative sense ‘to make hear’ → ‘to listen’)
Formलोट्-लकारः (Imperative) आत्मनेपदम्; मध्यमपुरुषः (2nd person) बहुवचनम्; आज्ञार्थ (command)
महाभागाःO fortunate ones
महाभागाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक; महान् + भाग)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन (Vocative) बहुवचनम्; समासः—महान् + भागः (कर्मधारय)
चरितम्story, deeds
चरितम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचरित (प्रातिपदिक; √चर् (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचनम्
परमाद्भुतम्most wonderful
परमाद्भुतम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपरम-अद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचनम्; समासः—परमम् + अद्भुतम् (कर्मधारय); विशेषणम् (चरितम्)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्; सर्वनाम
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/causal particle)
भजतःof (him) who is worshipping/serving
भजतः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√भज् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्; ‘भजत्’ → ‘भजतः’
राजभोगान्royal enjoyments
राजभोगान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज-भोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative) बहुवचनम्; समासः—राज्ञः भोगाः (षष्ठी-तत्पुरुष)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
सर्वशःin every way, entirely
सर्वशः:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
मतिःthought, understanding
मतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्
ऋद्धिःprosperity, success
ऋद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्
मेmy, to me
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्; सर्वनाम
समुत्पन्नाarisen
समुत्पन्ना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमुत्पन्न (प्रातिपदिक; सम्-उत्-√पद्/√पत् (धातु) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; विशेषणम् (मतिः/ऋद्धिः)
श्वेतस्यof Śveta
श्वेतस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
महात्मनःof the great-souled (one)
महात्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्; समासः—महान् + आत्मा (कर्मधारय)

Lomaśa

Tirtha: Kedāra (contextual)

Type: kshetra

Listener: munis (mahābhāgāḥ)

Scene: Lomaśa addresses the sages, describing the wondrous story of King Śveta—royal court imagery juxtaposed with intense Śiva devotion, suggesting inner renunciation within outer splendor.

L
Lomaśa
Ś
Śveta (king)

FAQs

True devotion to Śiva can remain steady even amid worldly power and enjoyment, when guided by dharma.

The setting belongs to Kedāra-khaṇḍa (Kedārakṣetra/Himalayan sacred geography), though this verse introduces the devotee-king’s narrative rather than naming a tirtha directly.

No specific rite is prescribed here; the emphasis is on bhajana/arcana—devotional worship alongside royal life.