Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 62

Devanagari script

ग्रसितं तत्त्वया शंभो अन्येषामपि दुर्द्धरम् । लिंगरूपेण महता व्याप्तमासीज्जगत्त्रयम्

Transliteration

grasitaṃ tattvayā śaṃbho anyeṣāmapi durddharam | liṃgarūpeṇa mahatā vyāptamāsījjagattrayam

Translation

«Ô Śambhu, tu as avalé ce qui est insupportable même pour les autres. Et, dans la vaste forme du Liṅga, tu as pénétré et empli les trois mondes.»

Word by Word

• ग्रसितम्: swallowed
• ग्रसितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: ग्रस् (धातु) + ग्रसित (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (कर्मणि प्रयोगः)

• तत्त्वया: by you
• तत्त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘त्वया’ (by you)

• शंभो: O Śambhu
• शंभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शंभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• अन्येषाम्: of others
• अन्येषाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• अपि: even / also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; also/even)

• दुर्द्धरम्: hard to bear
• दुर्द्धरम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्-धर (प्रातिपदिक; घटकाः: दुर् + धर)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपसर्गपूर्वक-तत्पुरुषः (दुर्धर = hard to bear)

• लिंगरूपेण: in the form of the liṅga
• लिंगरूपेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग-रूप (प्रातिपदिक; घटकाः: लिङ्ग + रूप)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (लिङ्गस्य रूपम्)

• महता: great
• महता: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; (लिंगरूपेण इति विशेषणम्)

• व्याप्तम्: was pervaded
• व्याप्तम्: Karma (Predicate/कर्म-भाव)
• Type: Verb
• Root: व्याप् (धातु) + व्याप्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (आसीत् इति सह)

• आसीत्: was
• आसीत्: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आस् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• जगत्त्रयम्: the three worlds
• जगत्त्रयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत्-त्रय (प्रातिपदिक; घटकाः: जगत् + त्रय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि जगन्ति)

Speaker

Kāla

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-liṅga

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva swallowing the unbearable poison, then expanding as a colossal liṅga-form whose presence saturates the three worlds—heaven, earth, and nether realms—while beings gaze upward in astonishment.

Characters & Entities

• Śiva (Śambhu)
• Liṅga
• Three worlds (Trailokya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Liṅga symbolizes Śiva’s all-pervading reality—He bears what none can bear and fills all realms with His presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra/Kedārnātha is the implied sacred landscape where Liṅga-mahimā is celebrated in this section.

What ritualistic prescription is mentioned?

Not explicit; the verse supports Liṅga-upāsanā—devotional worship of the Liṅga through praise and contemplation.