Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 6

त्रिशूलमुद्यम्य महाबलस्तदा स वीरभद्रो रुषितः पुरंदरम् । संरक्षमाणो हि जघान तारकं शूलेन दैत्यं च महाप्रभेण

triśūlamudyamya mahābalastadā sa vīrabhadro ruṣitaḥ puraṃdaram | saṃrakṣamāṇo hi jaghāna tārakaṃ śūlena daityaṃ ca mahāprabheṇa

Alors Vīrabhadra, d’une force immense, irrité, brandit son trident; protégeant Purandara, il abattit Tāraka, le daitya, d’un trident au grand éclat.

त्रिशूलम्trident
त्रिशूलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि + शूल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (त्रीणि शूलानि/त्रिशूलं नाम आयुधम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular
उद्यम्यhaving raised
उद्यम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootउद्√यम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय — having lifted/raised
महाबलःmighty/very strong
महाबलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महद् बलं यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय — temporal adverb
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular (pronoun)
वीरभद्रःVīrabhadra
वीरभद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवीर + भद्र (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (वीरश्चासौ भद्रश्च), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
रुषितःangered
रुषितः:
Karta (Agent-state/कर्ता)
TypeAdjective
Rootरुष् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Past participle, Masculine, Nominative, Singular
पुरन्दरम्Purandara (Indra)
पुरन्दरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
संरक्षमाणःprotecting
संरक्षमाणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्√रक्ष् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (शानच्), आत्मनेपद-भाव, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Present active participle (ātmanepada), Masculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/for) — particle
जघानslew/struck
जघान:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/परिपूर्ण), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Perfect, 3rd person, Singular
तारकम्Tāraka
तारकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
शूलेनwith the trident/spear
शूलेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — Neuter, Instrumental, Singular
दैत्यम्the demon
दैत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय — conjunction
महाप्रभेणwith great splendor/might
महाप्रभेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमहा + प्रभ (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् प्रभः/प्रभावः यस्य), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — Instrumental, Singular (agreeing with शूलेन)

Lomaśa (continuing narration)

Tirtha: Kedāra (Kedārakṣetra)

Type: kshetra

Scene: Vīrabhadra, blazing with wrath, lifts a radiant trident and strikes Tāraka while shielding Indra; the trident’s light cuts through storm-darkness, devas rally behind him.

V
Vīrabhadra
P
Purandara (Indra)
T
Tāraka
T
Triśūla (trident)
D
Daitya

FAQs

Śaiva protection restores dharmic balance: Vīrabhadra acts as the guardian-force that checks adharma and shields the vulnerable.

The episode belongs to Kedāra Khaṇḍa’s Kedāra sacred-region narrative, though this verse itself glorifies Vīrabhadra’s protective act rather than a named tīrtha.

None.