Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 43

परिष्वज्य तु गाढेन गिरिजापि तुतोष वै । स्वोत्संगे च समारोप्य कुमारं सूर्यवर्चसम्

pariṣvajya tu gāḍhena girijāpi tutoṣa vai | svotsaṃge ca samāropya kumāraṃ sūryavarcasam

L’ayant étroitement enlacé, Girijā (Pārvatī) en fut véritablement comblée. Puis, plaçant sur ses genoux Kumāra—rayonnant tel le soleil—elle se réjouit.

परिष्वज्यhaving embraced
परिष्वज्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootपरि + स्वज् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/अन्वय-बोधक (particle: ‘but/indeed’)
गाढेनtightly
गाढेन:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootगाढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (embrace: tightly)
गिरिजाGirijā (Pārvatī)
गिरिजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरिजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अपि-कार (particle: ‘also/even’)
तुतोषwas pleased/rejoiced
तुतोष:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतुष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय, निश्चयार्थक/खलु-अर्थे (emphatic particle)
स्वोत्सङ्गेin her own lap
स्वोत्सङ्गे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व + उत्सङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (स्वस्य उत्सङ्गः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय-बोधक
समारोप्यhaving placed (upon)
समारोप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम् + आ + रुह् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
कुमारम्Kumāra (the boy)
कुमारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सूर्यवर्चसम्having the radiance of the sun
सूर्यवर्चसम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसूर्य + वर्चस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (सूर्यस्य वर्चः यस्य/सदृशम्) — used as विशेषण of कुमारम्

Narrator (contextually Sūta/Lomaharṣaṇa addressing sages in Māheśvarakhaṇḍa)

Tirtha: Kedāra kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Girijā holds Kumāra tightly, seated on her lap; Kumāra shines with sun-like brilliance (sūrya-varcasa), while the surrounding assembly remains reverent, the scene glowing with warm light.

G
Girijā (Pārvatī)
K
Kumāra (Skanda/Kārttikeya)

FAQs

Divine power is tempered by divine tenderness—Śakti’s victory expresses itself as maternal grace and protection.

The Kedārakhaṇḍa context ties the scene to Kedāra’s sacred domain, though the verse itself is not a site-description.

None; it is a devotional narrative emphasizing affectionate reverence.