Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 80

पुरा हतास्त्वया विप्रा दक्षयज्ञे ह्यनेकशः । तत्कर्मणः फलं चाद्य वीरभद्र महामते । दर्शयिष्यामि ते वीर रणे रणविशारद

purā hatāstvayā viprā dakṣayajñe hyanekaśaḥ | tatkarmaṇaḥ phalaṃ cādya vīrabhadra mahāmate | darśayiṣyāmi te vīra raṇe raṇaviśārada

Autrefois, lors du sacrifice de Dakṣa, tu as fait périr de nombreux brāhmanes. Et aujourd’hui, ô Vīrabhadra au grand discernement—ô héros versé dans l’art du combat—je te montrerai sur le champ de bataille le fruit de cet acte.

पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
हताःwere slain
हताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) + हत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
विप्राःbrahmins
विप्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
दक्षयज्ञेin Dakṣa’s sacrifice
दक्षयज्ञे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक) + यज्ञ (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुष (दक्षस्य यज्ञः); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ निपात (particle: indeed/for)
अनेकशःmany times
अनेकशः:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअनेक (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रकार/परिमाणवाचक (adverb: many times/in many ways)
तत्that
तत्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (genitive) एकवचन-सम्बन्धे; कर्मणः इत्यनेन सह सम्बन्धसूचक
कर्मणःof the deed
कर्मणः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
फलम्result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
अद्यtoday/now
अद्य:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
वीरभद्रO Vīrabhadra
वीरभद्र:
Sambodhana/Addressed (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीरभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; विशेषनाम
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana/Addressed (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + मति (प्रातिपदिक)
Formसमासः बहुव्रीहि (महती मतिः यस्य); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; विशेषण-सम्बोधन
दर्शयिष्यामिI will show
दर्शयिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद; causative sense in usage ‘to show’
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; सर्वनाम
वीरO hero
वीर:
Sambodhana/Addressed (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
रणविशारदO expert in battle
रणविशारद:
Sambodhana/Addressed (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक) + विशारद (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष (रणे विशारदः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; विशेषण-सम्बोधन

Tāraka (deduced from continuity with surrounding verses about Tāraka’s intent)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Scene: Tāraka addresses Vīrabhadra directly, recalling the slaughter at Dakṣa’s sacrifice and promising to show the ‘fruit’ of that deed in battle.

V
Vīrabhadra
D
Dakṣa
D
Dakṣa-yajña
B
Brāhmaṇas (Vipras)

FAQs

Actions bear consequences (karma-phala); even in epic narratives, moral causality is emphasized as an inescapable law.

The broader setting is Kedāra Khaṇḍa (Kedāra region), but this verse chiefly recalls Dakṣa’s sacrifice rather than praising a specific tīrtha.

No direct prescription; the verse references a yajña (sacrifice) historically—Dakṣa’s yajña.